ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗ *

Το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, το οποίο, προσφάτως, τέθηκε σε ανοιχτή διαβούλευση, επαναφέρει το "δίλημμα" σχετικά με το ποιο πρέπει να είναι το μάθημα, μεταξύ εκείνων της κοινωνιολογίας αφενός και των λατινικών αφετέρου, που είναι προτιμότερο να εντάσσεται στην ύλη των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων.
Πρώτα-πρώτα, οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι δεν είμαι ειδικός στο αντικείμενο και ότι, επί του θέματος, έχουνε τοποθετηθεί άλλοι, πολύ εμπειρότεροί μου. Στην πραγματικότητα, η μόνη επαφή μου με το μάθημα των λατινικών, είναι όταν πήγαινα σοκολάτες στον γιο μου, για να διαβάσει λατινικά και να μπει στη Νομική Σχολή. Όπως ο ίδιος με ενημέρωσε πρόσφατα, όταν ζήτησα τη γνώμη του για να γράψω αυτό το άρθρο, τα λατινικά δε φαίνεται να είναι τόσο απαραίτητο εργαλείο στη νομική επιστήμη, όσο εμείς, οι έξω από τον χώρο των νομικών σπουδών, φαίνεται να πιστεύουμε, με την έννοια ότι, στη νομική γλώσσα, γίνεται απλώς χρήση μιας στερεότυπης φρασεολογίας, το νόημα της οποίας όλοι γνωρίζουν εκ των προτέρων.

Κατά την εμπειρία μου, πάντως, η επιστήμη της κοινωνιολογίας είναι ένα περισσότερο σύγχρονο γνωστικό πεδίο, το οποίο, μάλιστα, είναι και περισσότερο πιθανό να οδηγήσει τους μαθητές ή/και φοιτητές, μέσα από τη μελέτη του, σε άλλους συγγενείς κλάδους, όπως η φιλοσοφία κ.α. Ας μην ξεχνάμε ότι, η κοινωνιολογία είναι ένα γνωστικό αντικείμενο το οποίο, απλούστατα, επιχειρεί να εξηγήσει το πώς λειτουργεί και εξελίσσεται η κοινωνία Είναι, άλλωστε, κοινό μυστικό ότι η σχέση των νεότερων γενεών με τη φιλοσοφία και άλλες συγγενείς επιστήμες χρειάζεται μια σοβαρή τόνωση.

Αντίθετα, το μάθημα των λατινικών εξηγεί τους γραμματικούς, συντακτικούς κι άλλους κανόνες μίας γλώσσας, της οποίας η χρήση είναι (κυρίως, αλλ' όχι αποκλειστικώς) εγκυκλοπαιδική, κατά την άποψή μου. Πάντως, τα λατινικά παραμένουν απαραίτητα για όποιον επιθυμεί να ασχοληθεί με την Κλασική Φιλολογία.
Ωστόσο, εξ όσων γνωρίζω και επειδή το επί τάπητος ερώτημα δεν είναι ποιο από τα δύο αντικείμενα είναι περισσότερο χρήσιμο γενικώς, αλλά ποιο πρέπει να εντάσσεται στην ύλη των πανελληνίων εξετάσεων (δηλαδή ποιο προετοιμάζει καλύτερα τον μαθητή για την εισαγωγή του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση), τότε, ενδεχομένως, η λύση να βρίσκεται στην παρακάτω διάκριση, στην οποία, προς τιμήν τους, πρώτοι προέβησαν με ανακοίνωσή τους οι ίδιοι οι κοινωνιολόγοι, μέσω του ΔΣ της Ελληνικής Κοινωνιολογικής Εταιρείας (EKE). Συγκεκριμένα, όπως τονίζουν, η κοινωνιολογία είναι ένα αντικείμενο το οποίο απαντά σε 183 Πανεπιστημιακά Τμήματα (μεταξύ των οποίων, στα 73 είναι μάθημα υποχρεωτικό), ενώ τα λατινικά σε 132 Τμήματα. Γι' αυτό και θα συμφωνήσω με την καταληκτική εισήγηση του ΔΣ της ΕΚΕ, με την οποία προκρίνεται η διατήρηση της Κοινωνιολογίας ως πανελλαδικώς εξεταζόμενου μαθήματος στα 183 προαναφερθέντα Τμήματα, με τα Λατινικά να καθίστανται «ειδικό μάθημα» για τα Τμήματα εκείνα (κυρίως των Φιλοσοφικών Σχολών) που η γνώση τους είναι προδήλως απαραίτητη.

Κλείνοντας, οφείλω να επισημάνω ότι, η επιλογή μεταξύ κοινωνιολογίας και λατινικών δεν είναι θέμα αυστηρά ακαδημαϊκό. Έχει και πολιτικό χαρακτήρα, καθώς η επιλογή του ενός ή του άλλου, συμβάλλει ή αποδυναμώνει, αντίστοιχα, τη διαδικασία πολιτικοποίησης και κοινωνικοποίησης της νεολαίας. Και η εύλογη απορία είναι αν ενοχλεί (και ποιους!) μια τέτοια διαδικασία ωρίμανσης.


* Ο Γεώργιος Σ. Παναγιωτάκης είναι Καθηγητής Ιατρικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών.

 

Του Γιώργου Ρώρου, επικεφαλής δημοτικής παράταξης «Ωρα Πατρών»

Είχαμε τονίσει προεκλογικά ως «ΩΡΑ Πατρών», την ανάγκη μιας δίκαιης και βιώσιμης ανάπτυξης για την Πάτρα. Μιας ανάπτυξης που θα στοχεύει στην ευημερία των πολλών, και θα στηρίζεται σε «πράσινες» πολιτικές. Καθ’ όλη τη διάρκεια των τελευταίων ετών είχαμε την ευκαιρία να αναπτύξουμε τέτοιου τύπου πολιτικές.

 

Η έλευση του φυσικού αερίου στην κίνηση των πλοίων αλλά και την οικιακή κατανάλωση, η ολοκλήρωση της ηλεκτροκίνητης σιδηροδρομικής σύνδεσης με την Αθήνα, η ανάπτυξη δικτύου ποδηλατοδρόμων σε όλο το μήκος και πλάτος της Πάτρας, οι εκτεταμένες πεζοδρομήσεις εντός κι εκτός του πυκνού αστικού ιστού της πόλης, η στροφή της αστικής μετακίνησης σε μέσα μαζικής μεταφοράς, η ανακύκλωση και η κυκλική οικονομία, η στροφή σε φιλικότερους προς το περιβάλλον ενεργειακούς πόρους και τρόπους για την θέρμανση και τον φωτισμό των δημοτικών κτιρίων, η αντικατάσταση του ρυπογόνου και πεπαλαιωμένου στόλου δημοτικών οχημάτων, η ορθή αξιοποίηση του υδάτινου δυναμικού της περιοχής είναι μερικές από τις ευκαιρίες που είχαμε ως πόλη ώστε να σταθούμε με αξιώσεις σε έναν κόσμο που διαρκώς αλλάζει.

 

Δυστυχώς, τους τελευταίους μήνες βιώσαμε την προσπάθεια ματαίωσης πολλών προγραμματισμένων έργων, όπως το σιδηροδρομικό δίκτυο, με ευθύνη της κυβέρνησης, την καθυστέρηση έργων, όπως οι ποδηλατόδρομοι και οι αστικές αναπλάσεις, αλλά και την τραγική ολιγωρία στην εφαρμογή δράσεων, όπως η ανακύκλωση και η κυκλική οικονομία, με ευθύνη κυρίως της αυτοδιοίκησης.

 

Το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων αντιμετωπίζεται έως σήμερα από την αυτοδιοίκηση, αλλά και από την Δημοτική Αρχή του κ. Πελετίδη κυρίως, ως πρόβλημα λογιστικό. Τόσο κοστίζει ο τόνος, τόσο η μεταφορά του, τόσο αναλογεί στον πολίτη. Απουσιάζει τελείως από τον δημόσιο διάλογο η περιβαλλοντική διάσταση. Δηλαδή η αναγκαιότητα να μειώσουμε την ποσότητα των παραγόμενων απορριμμάτων και να αλλάξουμε τον τύπο τους από σύμμεικτα σε διαχωρισμένα ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν σε δεύτερο επίπεδο και να επαναχρησιμοποιηθούν τα βασικά υλικά όπως το χαρτί, το μέταλλο, το γυαλί, οι οργανικές ύλες.

 

Έτσι, φορτίζεται η αντιπαράθεση μεταξύ του αν πρέπει ή δεν πρέπει να πληρώνουμε ανταποδοτικά τέλη ή πρόστιμα ταφής και δεν λαμβάνεται υπ΄ όψιν η αναγκαιότητα της ορθής διαχείρισης ακόμα κι αν δεν υπήρχαν ούτε τέλη ούτε πρόστιμα.

 

Ως «ΩΡΑ Πατρών» επιμένουμε να στηρίζουμε ενέργειες και πολιτικές που θέτουν την κοινωνία και την αυτοδιοίκηση μπροστά στις ευθύνες τους έναντι των επόμενων γενεών. Με τη ευκαιρία της παγκόσμιας ημέρας ποδηλάτου αναμένουμε τις εκδηλώσεις της Δημοτικής Αρχής όπως γίνεται σε εκατοντάδες πόλεις σε όλη τη χώρα. Το ζήτημα της ανακύκλωσης να μην αποτελέσει μια χαμένη ευκαιρία για την Πάτρα. Υπάρχει ακόμα ελπίδα.

 

O κ. Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

O τουριστικός τομέας αναμένεται να αντιμετωπίσει ένα από σημαντικότερα πλήγματα από τη διεθνή εξάπλωση του νέου κορωνοϊού (COVID-19). Στη βάση αυτή τα επιτακτικά ερωτήματα που απασχολούν τον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας δύναται να συνοψιστούν ως εξής:

 

-Ποια είναι η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία;

 

Εκπαιδευτικό νομοσχέδιο : «Ψαλίδι» στις μετεγγραφές φοιτητών, τράπεζα θεμάτων στο λύκειο

-Σε ποιον βαθμό είναι εκτεθειμένη η οικονομία σε μια ενδεχόμενη κατάρρευση της τουριστικής ζήτησης;

 

-Σε ποιον βαθμό μπορεί η κρατική παρέμβαση να αντισταθμίσει τις όποιες απώλειες;

 

-Ποιο θα είναι, εν τέλει, το εύρος της ενδεχόμενης ύφεσης στην ελληνική οικονομία;

 

Η πρακτική που συνήθως ακολουθείται για την εκτίμηση της συμβολής του τουρισμού στην ελληνική οικονομία είναι να διαιρείται η εγχώρια τουριστική δαπάνη με το ΑΕΠ της οικονομίας. Μια τέτοια εκτίμηση θα έδινε μια συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία για το έτος 2018 της τάξης του 9,7%. Ωστόσο, η σύγχρονη αναγνωρισμένη προσέγγιση για την εκτίμηση της συμβολής του τουριστικού τομέα στην οικονομία είναι μέσω του συστήματος των Δορυφόρων Λογαριασμών Τουρισμού (ΔΛΤ), όπου εκτιμάται η τουριστική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, το τουριστικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν και ο δείκτης της συμβολής του τουρισμού στην οικονομία (tourism ratio). Ο δείκτης της συμβολής του τουρισμού στην οικονομία (tourism ratio), ο οποίος ορίζεται ως ο λόγος της συνολικής (εισερχόμενη και εσωτερική) τουριστικής κατανάλωσης προς τη συνολική προσφορά της οικονομίας, αποτελεί έναν διεθνώς αναγνωρισμένο δείκτη μέτρησης του ειδικού βάρους του τουριστικού τομέα σε μια οικονομία. Η Ελλάδα είναι από τις λίγες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) που δεν έχει ακόμη αναπτύξει σύστημα ΔΛΤ και, επομένως, δεν υπάρχει ακριβής εκτίμηση για το ύψος της τουριστικής ακαθάριστης προστιθέμενη αξίας και του τουριστικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος στην ελληνική οικονομία, ενώ, κατά καιρούς, δημοσιεύονται εκτιμήσεις για τη συμβολή του ελληνικού τουρισμού στο ΑΕΠ της οικονομίας, οι οποίες μπορεί να κυμαίνονται από το 10% έως το 30%, ή και ακόμα υψηλότερα. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει ακριβής εικόνα για την πραγματική συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία.

 

Σε πρόσφατη μελέτη μας στο ΚΕΠΕ, εκτιμήσαμε τον δείκτη συμβολής του τουρισμού στην οικονομία (tourism ratio) χρησιμοποιώντας στοιχεία της εγχώριας τουριστικής δαπάνης (€17,9 δισ.) καθώς και τη συνολική προσφορά στην οικονομία για το 2018 και διαπιστώσαμε ότι αυτός διαμορφώνεται στο 5,6%. Το εν λόγω μέγεθος μπορεί να φαίνεται «μικρό» σε σχέση με όσα συνήθως δημοσιεύονται για τη συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία, αλλά είναι σε απόλυτη αντιστοιχία με τα σχετικά μεγέθη που ανακοινώνουν και άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ). Η συμβολή του τουρισμού στις εν λόγω οικονομίες κυμαίνεται μεταξύ 3,9% (Ιταλία) και 5,8% (Μάλτα), ενώ ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών της ΕΕ είναι της τάξης του 3,4%. Δηλαδή, η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία είναι σημαντικά υψηλότερη (μεσοσταθμικά κατά περίπου 50%) από τον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ, αλλά σε απόλυτη αντιστοιχία με αυτήν των άλλων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου. Συνεπώς, η εκτίμησή μας για τη συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία είναι απολύτως ρεαλιστική και σε αντιστοιχία με τις σχετικές εκτιμήσεις άλλων χωρών της ΕΕ.

 

Η συμβολή του τουρισμού στην οικονομία δεν θα πρέπει να συγχέεται με τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις που προκαλούνται από μεταβολές στην τουριστική ζήτηση. Σε πρόσφατη Ανάλυση Επικαιρότητας του ΚΕΠΕ υπολογίσαμε ότι, στο υποθετικό-ακραίο σενάριο μηδενισμού των διεθνών ταξιδιωτικών εισπράξεων της χώρας, η μείωση στο ΑΕΠ θα είναι, σταθερών όλων των άλλων παραγόντων, της τάξης του 10,4%, η μείωση στην Απασχόληση της τάξης του 11,2% και η αύξηση του ελλείμματος του Ισοζυγίου Αγαθών και Υπηρεσιών περίπου €12,226 δισ. Την ίδια ώρα όμως, οι πολλαπλασιαστικές επιδράσεις των κρατικών καταναλωτικών δαπανών στην ελληνική οικονομία είναι σημαντικά ισχυρότερες από αυτές του τουριστικού τομέα. Δεδομένου ότι ο δημόσιος τομέας καταλαμβάνει το 1/5 περίπου της ελληνικής οικονομίας σε όρους παραγωγής και απασχόλησης, η άσκηση επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής σε συνδυασμό με ταυτόχρονη άσκηση κατάλληλων αναδιανεμητικών κλαδικών πολιτικών είναι εφικτό να αντισταθμίσει σημαντικό μέρος των αρνητικών επιπτώσεων της μείωσης των διεθνών ταξιδιωτικών εισπράξεων.

 

Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πανδημία του κορωνοϊoύ βυθίζει την ευρωπαϊκή οικονομία το 2020 και ακόμα περισσότερο την ελληνική. Στην Ελλάδα το ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει 9,7%, έναντι υποχώρησης 7,7% στην ευρωζώνη και 7,4% στο σύνολο της ΕΕ. Αντιστοίχως, στην πρόσφατη έκθεση World Economic Outlook, το ΔΝΤ προβλέπει ύφεση 10% για εφέτος, τη μεγαλύτερη από κάθε άλλο ανεπτυγμένο οικονομικά κράτος-μέλος του Ταμείου με την εξαίρεση του Σαν Μαρίνο. Βασικό επιχείρημα και των δύο οργανισμών είναι η μεγάλη εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τον τουρισμό και, ως εκ τούτου, η αρνητική επίδραση των διεθνών ταξιδιωτικών εισπράξεων. Δεδομένου όμως ότι η συμβολή του τουρισμού στην ελληνική οικονομία είναι αντίστοιχη των υπολοίπων χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, στο υποθετικό-ακραίο σενάριο που θα χαθούν όλες τουριστικές εισπράξεις η μείωση του ΑΕΠ θα είναι περίπου 10,4%, και ένα μέρος των απωλειών αυτών δύναται να αναπληρωθεί από την αύξηση των κρατικών καταναλωτικών δαπανών, οι εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών για ύφεση 5% έως 7% φαίνονται, με τα σημερινά δεδομένα, αρκετά βάσιμες.

 

O κ. Παναγιώτης Λιαργκόβας είναι πρόεδρος του ΚΕΠΕ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.

Του Ιωάννη Μόσχου, Αρχαιολόγου
Μέρος Γ΄

Η μετάβαση των ψυχών στον Κάτω Κόσμο, των «εικόνων» δηλαδή των ανθρώπων κατά την αρχαία ελληνική δοξασία, ήταν περίπλοκη και απαιτούσε τις απαραίτητες ενέργειες των ζωντανών, μεταξύ των οποίων το κλάψιμο του νεκρού (πρόθεση-έκθεση και μοιρολόι) και την ταφή. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις το ταξίδι της ψυχής ήταν εφικτό και η «εικόνα» του νεκρού περνούσε την πλατιά Πύλη του Άδη.
Για τους ζωντανούς η μετάβαση στον Κάτω Κόσμο ήταν επίσης κατορθωτή, αλλά ήταν δύσκολη και πολύ επικίνδυνη. Από τα λιγοστά ταξίδια εκείνων που έφτασαν εκεί και επέστρεψαν αλλά και από τη μυθολογία, γνωρίζουμε ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία του τοπίου στον σκοτεινό Άδη. Αρκετές πάντως από τις πληροφορίες ή τις δοξασίες ήταν αλληλοσυγκρουόμενες, αν και όλες ήταν πιστευτές και αποδεκτές, σημάδι ότι η αβεβαιότητα για τον επέκεινα κόσμο μπορούσε οριστικά να επιλυθεί μόνο με την προσωπική κατάβαση εκεί, ύστερα από τον θάνατο.

ΟΙ ΖΩΝΕΣ ΤΟΥ ΑΔΗ

Στα έργα του Ομήρου και του Ησίοδου ο Άδης χωρίζεται σε ζώνες. Η ανώτερη, αυτή που βρίσκεται στο υπόγειο της γης και κοντά στην επιφάνειά της, είναι το Έρεβος, περιοχή που στον Όμηρο προοριζόταν για κατοικία των νεκρών. Ο Ησίοδος θεωρούσε τη ζώνη αυτή και ως ένα είδος φυλακής υψίστης σημασίας, στην οποία κλείνονταν από τις ουράνιες θεότητες τερατώδεις μορφές για να περιοριστούν ή για να πάψουν τη δράση τους στον επάνω κόσμο. Αν και οι προσεγγίσεις είναι ελαφρώς διαφορετικές, το ουσιαστικό νόημα και το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, αφού το Έρεβος ήταν μία απέραντη φυλακή για όσους κατοικούσαν εκεί, εφόσον κανείς νεκρός δεν απέδρασε για να επιστρέψει στους ζωντανούς.
Ακόμα βαθύτερα βρισκόταν η ζώνη του Τάρταρου, το πιο βαθύ μέρος του Κάτω Κόσμου, πολύ πιο τρομερό από το Έρεβος. Ήταν καλυμμένο από την απόλυτη νύχτα, τριγυρισμένο από τρεις σειρές σκοτάδι και χάλκινα τείχη, που οριοθετούσαν το πεδίο της απεριόριστης δράσης των μαινόμενων στοιχείων. Εκεί οι θύελλες ήταν συνεχόμενες, απανωτές και ατελείωτες, τέτοιες που και οι θεοί δύσκολα θα τις ξεπερνούσαν.

ΕΝΑ ΑΜΟΝΙ ΘΕΛΕΙ 9 24ΩΡΑ
Ο Τάρταρος βρισκόταν για τον Όμηρο τόσο μακριά από το Έρεβος όσο και ο ουρανός από τη γη, ενώ ο Ησίοδος είναι ακόμα πιο κατατοπιστικός. Ένα αμόνι που θα πέσει από τη γη χρειάζεται εννέα μερόνυχτα για να φτάσει στον Τάρταρο ενώ ένας ζωντανός, αφού καταφέρει πρώτα και φτάσει στην είσοδο του Άδη, πρέπει να ταξιδέψει στο σκοτάδι για έναν ολόκληρο χρόνο.
Η κατάσταση στον Τάρταρο ήταν απίστευτα δύσκολη συγκρινόμενη με εκείνη του Ερέβους. Αν και η κοινωνία των νεκρών στο Έρεβος ήταν δυσβάσταχτη για τις ψυχές, κυρίως διότι είχαν χάσει τη ζωή, δεν είχαν αίμα και φωνή, θα μπορούσε αυτή η κατάσταση να χαρακτηριστεί ανώδυνη σχετικά με εκείνη που επικρατούσε στον Τάρταρο, που θα ήταν δυσβάσταχτη ακόμα και για τους θεούς, οι οποίοι μισούσαν και απεχθάνονταν αυτόν το μέρος. Ευτυχώς οι ψυχές των απλών θνητών δεν έφταναν ποτέ εκεί, καθώς ο Τάρταρος ήταν ένας τόπος που προοριζόταν για τους τιμωρημένους του Δία. Εκεί είχαν ριχθεί ο πατέρας του, ο Κρόνος, όπως και οι Τιτάνες μετά από την ήττα τους. Οι θεοί, έχοντας τον Τάρταρο γεμάτο από τους ανεπιθύμητους, ήσαν βέβαιοι πια για την ασφάλεια του κόσμου που ζούσαν, όμως περισσότερο ασφαλείς αισθάνονταν οι άνθρωποι, που δεν περίμεναν κοσμογονικές ή άλλες εκπλήξεις.

ΝΕΚΡΟΙ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ
Υπήρχε, όμως, και ένα ακόμα μέρος, τουλάχιστον από τον 8ο αι. π.Χ., ένας τόπος που φιλοξενούσε μερικούς «ευτυχισμένους» νεκρούς. Αναφέρεται για πρώτη φορά στην Οδύσσεια του Ομήρου και είναι τα Ηλύσια πεδία, ενώ λίγο αργότερα ο Ησίοδος μιλά πάλι γι' αυτόν και τον ονομάζει Νησί των Μακάρων. Ο χώρος αυτός δεν ήταν υπόγειος και άρα δεν αποτελούσε συνοικία στον Άδη. Βρισκόταν στα πέρατα της γης, πέρα από τους ανθρώπους, στο άκρο του επίπεδου δίσκου που κατοικούσαν οι ζωντανοί, μακριά από τον συνηθισμένο κόσμο και σε τόπο ασαφή, πιθανώς στον άγνωστο βορρά. Βρεχόταν μάλλον από τον κυκλικό ποταμό Ωκεανό, που περιέβαλε τη γη των ζωντανών και τη διαχώριζε από τον Κάτω Κόσμο, πιθανότατα προς την όχθη της γης ή ανάμεσα στον ρου του, ώστε να είναι σχετικά απρόσιτος στους ζωντανούς. Σε αυτόν κατέληγαν οι ημίθεοι και εκεί λογάριαζαν να στείλουν οι θεοί τον Μενέλαο της Σπάρτης, που η γυναίκα του Ελένη ήταν κόρη του Δία και της Λήδας. Ως γαμπρός του μεγάλου θεού είχε αποκτήσει αυτό το προνόμιο.
Ο Ηλύσιοι κάμποι ήταν ένα τοπίο ειδυλλιακό στον Όμηρο, χωρίς βροχές και βαρείς χειμώνες και με γλυκά, δροσερά αεράκια από τον Ωκεανό. Εκεί οι άνθρωποι περνούσαν ξέγνοιαστη και μακάρια ζωή, σε ένα διαρκές καλοκαίρι κατά τον Ησίοδο, σε έναν τόπο γόνιμο, που η γη πρόσφερε τη σοδειά της τρεις φορές τον χρόνο, χωρίς όσοι κατοικούσαν εκεί να κοπιάζουν.

ΤΙ ΕΙΔΕ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ
Τοπίο πάντως υπήρχε και στον Κάτω Κόσμο, διαφορετικό ομολογουμένως. Από το ταξίδι του Οδυσσέα εκεί γνωρίζουμε ότι υπήρχε ένα λιβάδι με ασφόδελους, ένα επίπεδο έδαφος, μερικά καρποφόρα δέντρα, μία λίμνη-έλος αλλά πιθανώς και τα ποτάμια Πυριφλεγέθοντας, Κωκυτός, Στύγα και Αχέροντας, που ετυμολογικά είναι κατά σειρά οι ποταμοί της φωτιάς, του μίσους, των θρήνων και της θλίψης. Από τη μυστηριακή ορφική λατρεία, της οποίας ιδρυτής θεωρούνταν ο Ορφέας, που επίσης είχε κατεβεί ζωντανός στον Άδη για να φέρει πίσω την αγαπημένη του Ευρυδίκη, γνωρίζουμε ότι δεξιά από την είσοδο του Άδη υπήρχε ένα λευκό κυπαρίσσι και μία κρήνη -η κρήνη της Λησμονιάς- και ακόμα μακρύτερα η λίμνη Μνημοσύνη, από την οποία έτρεχε πόσιμο νερό. Οι μυημένοι στον ορφισμό προτρέπονταν να αποφύγουν την πρώτη και να πιουν από τη δεύτερη, ώστε να συναντηθούν όλοι μαζί στον Κάτω Κόσμο και να συνεχίσουν τη μυστικιστική τους κοινότητα.
Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα

 

 

Του Ανδρέα Σαμοθρακίτη,  καρδιολόγου, προέδρου Κίνησης Πρόταση 

Αγαπητοί φίλοι καπνιστές

 

Θέτω το ερώτημα,

 

είναι άλλη μια ευκαιρία να σκεφτείτε να διακόψετε το κάπνισμα ; εν μέσω αυτής της πανδημίας με τον COVID-19 που ενώ προσβάλλει όλα τα συστήματα του ανθρώπου η κύρια πύλη εισόδου είναι το στόμα μας και η μύτη μας και η πρώτη άμυνά μας απέναντί του, είναι η καλή υγεία του αναπνευστικού μας συστήματος.

 

Είναι γεγονός ότι πολλά γράφονται και διαδίδονται στα ΜΜΕ και στο διαδίκτυο ότι το κάπνισμα βοηθά τους καπνιστές να ασθενήσουν λιγότερο είναι όμως τα πράγματα έτσι ή fake news διασπείρονται με τρόπο για να αμβλύνουν την καταστροφική δράση του καπνίσματος ;

 

 

Ας δούμε λίγα επίσημα στοιχεία που μέχρι τώρα δεν αμφισβητήθηκαν από κανέναν.

 

1. Μεταδοτικότητα COVID-19

 

Είναι αδιαμφισβήτητο, ότι κάθε χρήση καπνικού προϊόντος, ιδίως μάλιστα το χρόνιο κάπνισμα, προκαλεί μείωση της άμυνας του αναπνευστικού συστήματος και προδιαθέτει για εμφάνιση συχνών βρογχίτιδων και πνευμονικών λοιμώξεων.

 

Ειδικότερα, έχει αποδειχθεί ότι ο κoρωνοιός αυτός προσπερνά σχετικά εύκολα την υπο λειτουργική άμυνα του κροσσωτού επιθηλίου των αεροφόρων οδών των καπνιστών και προσκολλάται στο αναπνευστικό σύστημα με ειδικούς υποδοχείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης (ACE-2). Η γονιδιακή έκφραση του ενζύμου αυτού είναι υπερλειτουργική στον καπνιστή (Cai 2020), ο οποίος με αυτόν το μηχανισμό παρέχει περισσότερους υποδοχείς και ακόμη πιο πρόσφορο έδαφος για προσκόλληση του ιού στον πνεύμονα.

 

Επίσης τονίζεται ότι η χρήση προϊόντων καπνού:

 

α) συνεπάγεται πολύ μεγάλη αύξηση της επαφής των χεριών με το στόμα

 

β) φέρνει σε συχνή επαφή τα δάκτυλα με δυνητικά μολυσμένα αντικείμενα (πακέτο, σπίρτα, αναπτήρας, συσκευές ατμίσματος, συστήματα ναργιλέ κ.α.) ανεξάρτητα από τη χρήση προστατευτικών γαντιών

 

γ) δυσχεραίνει τη σωστή χρήση μάσκας

 

2. Βαρύτητα COVID-19

 

Η γνωστή από την εποχική γρίπη, βαρύτερη πορεία των ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος στους χρήστες προϊόντων καπνού, επιβεβαιώνεται και με τον SARS-CoV-2. Αναφορές από την Κίνα ανεβάζουν το ποσοστό των καπνιστών ασθενών με COVID-19 που χρειάσθηκε να εισαχθούν σε ΜΕΘ στο 12,3%, ενώ οι μη καπνιστές ήταν μόλις 4,7%

 

3. Δυσμενής πρόγνωση COVID-19

 

Πρόσφατη μελέτη από τη Κίνα αναφέρει 9% απώλεια ζωής σε καπνιστές, συγκριτικά με 4% σε μη καπνιστές ασθενείς

 

4. Διασπορά COVID-19

 

Ο προ συμπτωματικός ή συμπτωματικός καπνιστής και ιδίως ο πάσχων από ΧΑΠ, με τον χρόνιο βήχα του, προκαλεί μεγαλύτερη σταγονιδιακή διασπορά της νόσου. Τα μικροσταγονίδια από βίαιη εκπνοή ή βήχα σε κλειστό χώρο εξακοντίζονται με ταχύτητα άνω των 10m/sec και φθάνουν σε απόσταση μεγαλύτερη των επτά μέτρων.

 

Ο χρήστης προϊόντων καπνού, επιπλέον παράγει ρύπους που δυνητικά συμβάλλουν στη διασπορά της νόσου (αποτσίγαρα, αιωρούμενα σωματίδια, τριτογενές κάπνισμα από ρύπανση δαπέδου, επίπλων κ.α.)

 

5. Παθητικό κάπνισμα - προστασία παιδιών

 

Η απαγόρευση των μετακινήσεων, που εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αυξάνει τον κίνδυνο οικογενειακής έκθεσης, ιδίως μικρών παιδιών, σε δευτερογενές και τριτογενές παθητικό κάπνισμα μέσα στο σπίτι. Στον καπνιστή, που έχει απόλυτη ανάγκη το κάπνισμα, συνιστάται να καπνίζει μόνο σε εξωτερικό χώρο (αυλή ή βεράντα) και εκτός θέας μικρών παιδιών

 

6. Περιορισμός στο σπίτι - stress

 

Ο περιορισμός στο σπίτι και η συνεχής συμβίωση μέσα σε μικρό χώρο είναι στρεσογόνοι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά το συναίσθημα, τον ύπνο, τις ανθρώπινες σχέσεις και να αυξήσουν την επιθυμία των καπνιστών για χρήση καπνικών προϊόντων. Το ίδιο ισχύει για την αυξημένη επιθυμία για πρόσληψη γλυκών και αλκοόλ. Η διατήρηση μιας τακτικής ρουτίνας στον ύπνο, στα γεύματα, στην άσκηση, στην εργασία και στη διασκέδαση θα μετριάσει τις αρνητικές επιδράσεις της απομόνωσης.

 

 

Σε σχέση με τα Fake news ότι η νικοτίνη επιδρά θετικά στον ιό και κατ’ επέκταση το κάπνισμα σας παραθέτω την έρευνα της βιοτεχνολογίας πάνω στα φύλλα του καπνού για τη γρήγορη παραγωγή ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΩΝ.

 

Φύλλα καπνού εναντίον του κορωνοϊού

 

Η θυγατρική βιοτεχνολογίας της καπνοβιομηχανία (BAT), η Kentucky BioProcessing (KBP), στις ΗΠΑ κατάφερε να κλωνοποιήσει ένα τμήμα της αλληλουχίας του Covid-19, γεγονός που βοήθησε στην ανάπτυξη ενός μορίου, επιτρέποντας την παραγωγή αντισωμάτων για την προστασία εναντίον του Covid-19. Το φύλλο του καπνού, στο οποίο προσφεύγει η καπνοβιομηχανία BAT, παρουσιάζει ιδιαίτερες ιδιότητες με πολλαπλά πλεονεκτήματα, σύμφωνα με τον όμιλο, συνιστώντας ένα ευνοϊκό περιβάλλον για μια αποτελεσματικότερη και ταχεία παραγωγή αντισωμάτων, σε σύγκριση με τις παραδοσιακές τεχνικές. «Πιστεύουμε ότι πετύχαμε μια σημαντική πρόοδο με την τεχνολογική μας πλατφόρμα φύλλων καπνού και είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε με τις κυβερνήσεις και όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές για να βοηθήσουμε εναντίον του Covid-19», δήλωσε ο διευθυντής επιστημονικών ερευνών της BAT Ντέιβιντ Ράιλι.

 

 

Μπορεί οι συνθήκες να είναι πρωτόγνωρες -όπως και σε όλους τους πολίτες έτσι και στους καπνιστές- και αυτό να φέρνει πίεση & ανασφάλεια, αλλά, και για πάρα πολλούς καπνιστές είναι η χρυσή ευκαιρία, τώρα που ο οργανισμός χρειάζεται ενδυνάμωση, μήπως είναι η ώρα να αναλογιστούν: να απεξαρτηθώ από μια κακιά συνήθεια. Μπροστά μου θα το βρω …

 

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE