Με αφορμή τα 29 χρόνια από τη δολοφονία του Νίκο Τεμπονέρα, ο γιος του Διονύσης αναφέρεται σε μια μακροσκελή ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα, στην πρόσφατη εισαγγελική πρόταση για τους κατηγορούμενους στη δίκη της Χρυσής Αυγής.  

«Η δικαιοσύνη – όπως και τότε – αρνείται να τιμωρήσει τους φυσικούς και ηθικούς αυτουργούς της δολοφονίας του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου και του Παύλου Φύσσα, όπως τους αξίζει. Αγνοεί όμως, πως η οριστική καταδίκη των δολοφόνων, είναι o μόνος δρόμος, για να κερδίσει η κοινωνία τη χαμένη της αξιοπρέπεια», σημειώνει, μεταξύ άλλων, ο Διονύσης Τεμπονέρας και προσθέτει:

«Η αμετάκλητη καταδίκη των δολοφόνων της Χρυσής Αυγής, σύσσωμης της ηγεσίας της, του Κορκονέα και των ηθικών αυτουργών, δεν μπορεί να χωρέσει μόνο στον «φτωχό» Ποινικό Κώδικα.

Πρέπει να εξεταστούν ως πολιτικές δολοφονίες, που στόχο είχαν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα του λαού, να προκαλέσουν τον φόβο και την απάθεια, να αναισθητοποιήσουν το λαό και τη νεολαία, για να μην διεκδικήσουν αυτό που τους αξίζει. Ο φασισμός μισεί τον αδύναμο, τον διαφορετικό. Μισεί τον εργαζόμενο και κάνει πάντα μπίζνες με τον ισχυρό, που φυσικά δεν τον αγγίζει, αλλά λειτουργεί ως το μακρύ του χέρι. Ο φασισμός μισεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Σιχαίνεται την τέχνη και την επιστήμη, γιατί αυτές προϋποθέτουν την ελεύθερη έκφραση.


Και δυστυχώς δεν τελειώσαμε με τους φασίστες. Κάθε άλλο...
Η θυσία του Νίκου Τεμπονέρα, 29 χρόνια μετά, απαιτεί την καταδίκη των δολοφόνων πρώτα μέσα και μετά έξω από το δικαστήριο.


Οριστικά ισόβια στον δολοφόνο Κορκονέα και στους νεοναζί δολοφόνους της Χρυσής Αυγής».

Μπορεί να χωρέσει ολόκληρη η Πάτρα σ' ένα κούτσικο τομίδιο των 130 σελίδων; με πλήθος πληροφορίες για όλες τις βιομηχανίες της : Πλαστίγγων, Ασπρορούχων, Καρφοβελονοποίας , Σανοπωλείων, κλπ (τέτοιες βιομηχανίες, μη φανταστείτε τίποτε…). Καθώς και όλα της τα εργοστάσια : Βερνικοποιίας , Κασελών, Καλεμικερίων ( ούτε στα λεξικά δεν βρίσκεις πια τη λέξη).

Μπορεί , λέω, να χωρέσει ολόκληρη η πόλη σ' ένα λιλιπούτειο βιβλιαράκι; Η απάντηση είναι «ναι», και μάλιστα με πάσα λεπτομέρεια. Πρόκειται για έναν «Οδηγό των Πατρών, 1930», και περιλαμβάνει μέχρι και τους ελάχιστους, τότε, κατόχους τηλεφώνων : 280 συνδρομητές, έναν-έναν ονομαστικά, με τον αριθμό τού τηλεφώνου τους, (τον αριθμό 1 τον είχε το βιβλιοπωλείο των αδελφών Τούλα). Γραμματοκιβώτια 23, διάσπαρτα σε ολόκληρη την πόλη. Και 1 τηλεφωνικό κέντρο.

Αλλά και αεροπλοϊκές συγκοινωνίες, παρακαλώ. Και 11 έμποροι αυτοκινήτων. Και 3 αρχιτέκτονες (τόσος συνωστισμός!). Γιατροί και δικηγόροι, στα δάχτυλα του ενός χεριού (λίγοι γαρ οι σπουδαγμένοι). Κι από κινηματογράφους, το «Ζενίθ» και η ταράτσα τού «Πάνθεον». Και τα παρακατιανά επαγγέλματα, βεβαίως: στραγαλοποιοί , σχοινοποιεία, ραφεία και … 217 σωματεία-συντεχνίες.

Oλα περιλαμβάνονται σ' αυτόν τον μικρόσχημο «Οδηγό των Πατρών 1930» με υλικό από το αρχείο τού Κ. Ι. Φαρμακίδη (σε πανομοιότυπη ανατύπωση από τις εκδόσεις 'Φιλιππότη'). Που είχε την καλοσύνη να μου στείλει ο γιος τού συγγραφέα, Δημήτρης Φαρμακίδης, φίλος αγαπητός και εκλεκτός δικηγόρος στην Αθήνα.

Βλέπεις μια Πάτρα που χωράει στη χούφτα σου. Μια γειτονιά όλη κι όλη, και κάνεις τις συγκρίσεις σου. Πάντως αποκτάς συνείδηση πώς μεγαλώνουνε οι πόλεις - κι εσύ μαζί. Βλέπεις πού ήμασταν, πού φτάσαμε κι έχεις την «αίσθηση του χρόνου» σε μακροκλίμακα.

*

Απόλαυσα το βιβλίο «Πόλισμα δόμων και πολιτισμού» με τις φωτογραφίες του αρχιτέκτονα Μιχάλη Δωρή (πολύτιμη έκδοση τού Δήμου Πατρέων). Ενιωσα παραπάνω υπερήφανος απ' όσο η τωρινή κατάσταση της πόλης επιτρέπει. Αποτυπώνεται το μεγαλείο της αχαϊκής πρωτεύουσας και του αστικού της πολιτισμού. Κι όπως πολύ σωστά γράφει η κ. Βασιλική Φαρμάκη στο εισαγωγικό της κείμενο «δείγματα που γίναν δήγματα για τον πολιτισμό μας με την αφανίζουσα ανοικοδόμηση που ενέσκηψε έκτοτε».

Οι αρχιτέκτονες που επιμελήθηκαν την έκδοση ( Βασιλική Φαρμάκη, Κατερίνα Ζησιμοπούλου, Βασίλης Παππάς) έχουν κάνει εξαιρετική θεματική διάταξη των φωτογραφιών ώστε να αναδεικνύονται οι λεπτομέρειες της αρχιτεκτονικής τέχνης και η τεχνική της οικοδόμησης. Μ' αυτόν τον τρόπο, μεγεθύνεται η συνολική εικόνα της πόλης (ο αστικός της χώρος) και πολλαπλασιάζεται, νομίζω, η πληροφορία. Διαφωτιστικά είναι, επίσης, και τα στοιχεία που δίνονται σε κάθε θεματική ενότητα. Το πληροφοριακό υλικό, ναι μεν εμπεριέχει κατ' ανάγκην ειδική ορολογία αλλά είναι το μόνο που υποστηρίζει αυτόν τον θησαυρό και στέκεται με επάρκεια δίπλα του. Αλλιώς θα ήταν ένα συνηθισμένο άλμπουμ φωτογραφιών φολκλορικού χαρακτήρα.

*

Τέλος, διάβασα τα «Πολεμικά Απομνημονεύματα» του Νικολάου Δημητρακόπουλου. Θέμα του, ο ατυχής πόλεμος του 1897 αλλά και σκέψεις και ιδέες και πεποιθήσεις του σπουδαίου νομικού και πολιτικού από την κοντινή Γορτυνία. Τη λόγια γλώσσα του, σχεδόν αρχαιοπρεπή, ανέλαβε να την προσαρμόσει στη τωρινή νεοελληνική η φιλόλογος Ευγενία Αρβανίτη. Εξαιρετική δουλειά. Ευχαριστήθηκα στρωτά Ελληνικά, γλώσσα ζωντανή που αποδίδει με σεβασμό το ήθος και το πνεύμα του συγγραφέα.

Κύρκος Δοξιάδης*

  Στον ΣΥΡΙΖΑ αυτή την εποχή λαμβάνουν χώρα δύο παράλληλες διαδικασίες «διεύρυνσης» (τα εισαγωγικά είναι για τη δεύτερη), οι οποίες είναι τελείως ασύνδετες μεταξύ τους. Η πρώτη συνίσταται στο άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ στην κοινωνία, σε εγγραφή νέων μελών, που έρχονται στον ΣΥΡΙΖΑ γι’ αυτό που είναι και που μπορεί να είναι: ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, που απευθύνεται στις κατώτερες και μεσαίες τάξεις, με σκοπό να τους προσφέρει την προοπτική μιας διεξόδου από τη νέα αθλιότητα που προδιαγράφεται για το μέλλον της χώρας μετά την επάνοδο της Δεξιάς στην κυβερνητική εξουσία. Η δεύτερη «διεύρυνση» επισυμβαίνει σε επίπεδο «κορυφής».

Δημιουργούνται νέα όργανα, στελεχωμένα από πρόσωπα που -εκτός εκείνων του ΣΥΡΙΖΑ- επελέγησαν «ένας Θεός ξέρει» από ποιους και με τι διαδικασίες και που στην πλειονότητά τους προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ – από διαφορετικές φάσεις της ταραχώδους πορείας και μετεξέλιξής του (για ορισμένα από αυτά δεν είναι καν βέβαιο τι ψήφισαν στις τελευταίες εκλογές).

Ταυτόχρονα, από τα νεότευκτα «όργανα», η Κεντρική Επιτροπή Ανασυγκρότησης του «ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία» τείνει (στην πράξη, δεν έχει ειπωθεί ακόμα τίποτα) να υποκαταστήσει την Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ, και το Πολιτικό Συμβούλιο της Κεντρικής Επιτροπής Ανασυγκρότησης τείνει (στην πράξη, δεν έχει ειπωθεί ακόμα τίποτα) να υποκαταστήσει την Πολιτική Γραμματεία της Κεντρικής Επιτροπής. Το δε συνέδριο, του οποίου ανακοινώθηκαν κιόλας οι ακριβείς ημερομηνίες (14–17 Μαΐου 2020), άγνωστο αν θα είναι συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ ή συνέδριο του «ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία». Στη δεύτερη περίπτωση, θα έχουμε ένα μάλλον πρωτοφανές φαινόμενο στην ιστορία της Αριστεράς: αυτοκατάργηση ενός κόμματος χωρίς απόφαση συνεδρίου ή διάσπαση. Μέχρι και το ΠΑΣΟΚ έκανε «δικό του» συνέδριο πριν αποφασίσει την αυτοκατάργησή του.

Οσο πιο επιτυχημένο είναι ένα ιδεολόγημα τόσο πιο πολύ βιώνεται ως αυτονόητο. Σύμφωνα με τον Λουί Αλτουσέρ, η ίδια η ιδεολογία εν γένει στηρίζεται στην αίσθηση του «αυτονόητου». Κάτι λοιπόν που έχει επικρατήσει ως «αυτονόητο», περισσότερο στη νεοφιλελεύθερη εποχή μας αλλά και παλαιότερα, είναι η «αναπόφευκτη» διάκριση μεταξύ «συνέπειας» και «προσγείωσης στην πραγματικότητα». Θα επανέλθω λοιπόν σε πράγματα που έχω ήδη υποστηρίξει με διαφορετικούς τρόπους, στην προσπάθειά μου να ανατρέψω αυτό το «αυτονόητο». Δουλειά μου είναι άλλωστε.

Σύμφωνα με αυτή την «αυτονόητη» παραδοχή, όσοι/ες διαμαρτύρονται για τούτο το ομολογουμένως εντυπωσιακό «καπέλωμα», που υφίσταται τώρα ολόκληρο το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς και που συνίσταται στην οφθαλμοφανή παραμέληση στοιχειωδών δημοκρατικών κανόνων, είναι «συνεπείς» μεν, «αιθεροβάμονες» δε. Ενώ οι άλλοι, οι σχεδιαστές του «καπελώματος» και όσοι το αποδέχονται, είναι οι «κυνικοί» μεν, «προσγειωμένοι στη σκληρή πραγματικότητα» δε: αυτοί που μέσα στον κυνισμό τους «ορθά» κρίνουν πως η «πολυτέλεια» των δημοκρατικών διαδικασιών οφείλει να θυσιαστεί μπροστά στην προτεραιότητα της νίκης στις επόμενες εκλογές. Ο «κυνικός ρεαλισμός» επομένως επιβάλλει μια «διεύρυνση» με συνοπτικές διαδικασίες σε επίπεδο κορυφής, από προσωπικότητες που με το κύρος τους θα εξασφαλίσουν την εισροή των μαζών που αναμένεται πως θα ακολουθήσουν, είτε εντασσόμενες στο ίδιο το κόμμα είτε ως μελλοντικοί ψηφοφόροι.

Το ότι τούτη η εκτίμηση στηρίζεται σε μια ελιτίστικη σύλληψη της πολιτικής που ουδεμία σχέση έχει με αριστερή ανάλυση και στρατηγική είναι το λιγότερο σημαντικό. Πιο πρακτικά και συγκεκριμένα, η άποψη που βλέπει τις «προσωπικότητες» να ακολουθούνται από μάζες οπαδών που θα προσχωρούν στον «ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία» θυμίζει την κλασική σκηνή με τον Ντόναλντ Ντακ που βαδίζει στο κενό και το συνειδητοποιεί με καθυστέρηση. Οι «οπαδοί» των πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ έχουν ήδη φύγει – είτε έχουν ήδη έρθει στον ΣΥΡΙΖΑ είτε ψήφισαν άλλα κόμματα ή απείχαν. Κι αν έχει κάποια επίπτωση στους δεύτερους η στελέχωση του «ανασυγκροτημένου» ΣΥΡΙΖΑ με πρώην πασόκους, αυτή σίγουρα θα είναι αρνητική.

Γιατί να εισρεύσουν στον ΣΥΡΙΖΑ που θα τους θυμίζει το κόμμα που εγκατέλειψαν; Στην ανάμνηση ποιανού παλιού αγαπημένου ΠΑΣΟΚ; Του ανδρεο-παπανδρεϊκού της διαφθοράς και του σκανδάλου Κοσκωτά; Του σημιτικού της νεοφιλελευθεροποίησης και της πάση θυσία ένταξης στην ευρωζώνη; Του ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου που μας έφερε το ΔΝΤ και τα μνημόνια; Ή μήπως του βενιζελικού που δεν ήταν παρά το δεκανίκι της κυβέρνησης Σαμαρά; Για πόσους πια μετράει εκείνη η υπερβολικά εξιδανικευμένη στα μυαλά μερικών τετραετία 1981-1985; Είναι πολύ περισσότεροι απ’ όσους γεμίζουν το σαλόνι ενός κεντρικού ξενοδοχείου;

Το θλιβερό λοιπόν δεν είναι μόνον η απο-ριζοσπαστικοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ που επιχειρείται με αδιαφανείς διαδικασίες. Είναι και το ότι οδηγεί σε αποτέλεσμα μάλλον αντίθετο προς το επιδιωκόμενο.

* καθηγητής της Κοινωνικής Θεωρίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

www.efsyn.gr

Ζέφη Δημαδάμα*

 Η δεκαετία που μόλις ξεκινά δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα είναι στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Το προσφυγικό, μεταναστευτικό ζήτημα και οι διαμάχες για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της περιοχής δημιουργούν ένα ευμετάβλητο περιβάλλον και η Τουρκία, ο «εξ Ανατολών» γείτονάς μας, διεκδικεί τον ρόλο του πρωταγωνιστή των εξελίξεων υιοθετώντας αθέμιτα μέσα, όπως επιθετικές ενέργειες, καθώς και καταπάτηση σε πολλές περιπτώσεις τους Διεθνούς Δικαίου.

Με τον ερχομό του 2020 ξεκινά μια νέα δεκαετία αφήνοντας στο παρελθόν πλέον την προηγούμενη, οδυνηρή για τη χώρα μας, δεκαετία του 2010-2019. Μέσα σε αυτήν αποκαλύφθηκαν, με τον χειρότερο τρόπο, όλες οι αδυναμίες μας στην οικονομία αλλά και η αδυναμία συνεργασίας των πολιτικών και των κοινωνικών δυνάμεων ακόμη και στα «πολύ δύσκολα» για την Ελλάδα.

Η κρίσιμη δημοσιονομικά και επίπονη κοινωνικά και πολιτικά δεκαετία του 2010-2019 ευελπιστούμε να έχει κλείσει οριστικά τον κύκλο της και στη θέση της να εδραιωθούν -με τη συνεισφορά όλων- νέες αναπτυξιακές προοπτικές, ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της πολιτικής συνεννόησης και σταθερότητας.

Η δεκαετία που μόλις ξεκινά δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα είναι στο επίκεντρο των γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Το προσφυγικό, μεταναστευτικό ζήτημα και οι διαμάχες για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων της περιοχής δημιουργούν ένα ευμετάβλητο περιβάλλον και η Τουρκία, ο «εξ Ανατολών» γείτονάς μας, διεκδικεί τον ρόλο του πρωταγωνιστή των εξελίξεων υιοθετώντας αθέμιτα μέσα, όπως επιθετικές ενέργειες, καθώς και καταπάτηση σε πολλές περιπτώσεις τους Διεθνούς Δικαίου.

Προς επιβεβαίωση των παραπάνω, η γείτων μας λίγο πριν από το τέλος του 2019 προχώρησε σε συμφωνία με την κυβέρνηση της Λιβύης του Φαγέζ αλ Σαράτζ για Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) μεταξύ των δύο χωρών. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή καταπατά το Δίκαιο της Θάλασσας, αγνοεί την ΑΟΖ των ελληνικών νησιών του Ν. Αιγαίου και της Κρήτης, άρα θέτει σε κίνδυνο ακόμη τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.

Η Ελλάδα δεν είναι μόνη, αποτελεί μέρος της Ε.Ε., η οποία θα πρέπει να λάβει μέτρα ώστε να προστατέψει τη χώρα μας. Στη σύνοδο κορυφής εκφράστηκε η «αλληλεγγύη» της Ενωσης στην Ελλάδα και την Κύπρο και καταδικάστηκε η συμφωνία μεταξύ Τουρκίας-Λιβύης, σημειώνοντας ότι η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται προς το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να έχει νομικά δεσμευτικές συνέπειες για τρίτα κράτη.

Κι όμως δεν αρκεί η γενική αποδοκιμασία της εν λόγω συμφωνίας και κατ’ επέκταση της Τουρκίας του Ερντογάν, που την εμπνεύστηκε. Σε αυτή την περίπτωση, όπως το Κίνημα Αλλαγής αναφέρει ρητά από την πρώτη στιγμή, απαιτούνται κυρώσεις και μέτρα από την Ε.Ε. κατά της Τουρκίας, ενώ συγχρόνως απαιτείται να γίνει σαφές ότι, αν υπάρξει οποιαδήποτε επιθετική ενέργεια εκ μέρους της Τουρκίας, θα ενεργοποιηθεί η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, όπως προβλέπει η Συνθήκη της Λισαβόνας προς υπεράσπιση των κρατών-μελών της.

Τα παραπάνω έθεσε η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής Φώφη Γεννηματά στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα ως θεσμικό μέλος της οικογένειας των σοσιαλιστών και απαίτησε τη στήριξη και συμβολή των ευρωπαϊκών κρατών στη λήψη κυρώσεων κατά της Τουρκίας, κάτι που έγινε αποδεκτό από τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές ηγέτες.

Ωστόσο, στη σύγχρονη εποχή, όπου οι διεθνείς οικονομικές και γεωπολιτικές ισορροπίες βρίσκονται σε διαρκή ρευστότητα, η Ευρώπη δεν πρέπει ούτε να καθυστερεί ούτε να αμφιταλαντεύεται. Αντίθετα χρειάζεται μια δυναμική και ενιαία στάση στήριξης των κρατών-μελών της, που θα αποδείξει την ισχύ της σε μια περίοδο που αμφισβητούνται η συνοχή της και η μελλοντική κοινή πορεία της.

Ολα τα παραπάνω προϋποθέτουν από μέρους μας, ως σημείο εκκίνησης, την οργάνωση μιας ενιαίας εθνικής στρατηγικής, η οποία θα έχει συμφωνηθεί στο Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών και θα έχει συμμέτοχους όλους και όλες. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν μπορεί να λάβει μόνη της την ευθύνη και την προοπτική της εξωτερικής πολιτικής σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία.

Χρειάζεται ένα αρραγές εθνικό μέτωπο, όπως προτείνει το Κίνημα Αλλαγής εδώ και χρόνια, ώστε να διασφαλιστεί η μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση για ισχυρότερη διαπραγμάτευση της χώρας σε όλα τα ευρωπαϊκά και διεθνή φόρουμ και οργανισμούς. Συγχρόνως όμως η σύμπλευση των πολιτικών δυνάμεων και η εθνική στρατηγική θα ευνοήσουν την εθνική ομοψυχία των πολιτών, οι οποίοι ανήσυχοι παρακολουθούν τις εξελίξεις.

Δεν επιτρέπεται να επαναληφθούν οι αντιπαραθέσεις και οι διχαστικές μεγαλοστομίες και στα εθνικά θέματα, όπως συνέβη με τις ανούσιες πρόσφατες αντιπαραθέσεις σε ζωτικής σημασίας θέματα για τη χώρα, όπως π.χ. το Μνημόνιο-Αντιμνημόνιο, που κατέρρευσαν με καταστροφικές συνέπειες «στην πλάτη» ενός εξουθενωμένου λαού, των ασθενέστερων και αδυνάτων κατά την οικονομική κρίση.

Ευελπιστούμε ότι η νέα δεκαετία θα αποτελέσει ορόσημο για την οικοδόμηση συνεργασίας και συναίνεσης στην υιοθέτηση εθνικής στρατηγικής, σε μια περίοδο που πολλά διακυβεύονται σε διεθνές επίπεδο και οι «σύμμαχοι» με τους «αντιπάλους» μας εναλλάσσονται δραματικά γρήγορα.

*Διδάσκουσα στο Τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών & Περιφερειακών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, αντιπρόεδρος Γυναικών Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος, αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου ΚΙΝ.ΑΛΛ.

www.efsyn.gr/

Γιάννης Σιώτος*

Φθινόπωρο 2010, λίγους μήνες αφότου ο Παπανδρέου, οι υπουργοί και οι βουλευτές του μάς οδήγησαν στο σφαγείο των Γερμανών και του ΔΝΤ, το BBC άνοιξε ένα θέμα το οποίο στη συνέχεια έμελλε να εξελιχθεί σε καρκίνωμα για την ελληνική κοινωνία. Ηταν η μετανάστευση των νέων από τις χώρες που βρέθηκαν στη δίνη του χρέους. Οι συντάκτες του ρεπορτάζ κατέγραφαν τη μαζική μετανάστευση των Ιρλανδών νέων και στη συνέχεια αναφέρονταν και στην Ελλάδα, για την οποία διατύπωναν το ερώτημα αν θα ήταν η επόμενη που θα βίωνε το μαρτύριο του να χάνει τα παιδιά της.

Στα χρόνια που ακολούθησαν οι προβλέψεις του BBC επιβεβαιώθηκαν. Και ενώ τα αεροπλάνα για τη Γερμανία (160.000 Ελληνες έχουν πάει από την αρχή της κρίσης) γέμιζαν με παιδιά που έφευγαν για να αναζητήσουν μια καλύτερη τύχη, οι κυβερνήσεις έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να αποκρύψουν τη φυγή. Εκρυβαν τις στατιστικές. Στις ομιλίες και στα επίσημα κείμενα την απάλειφαν. Θεατρίνοι στην παράσταση της κανονικότητας. Κάποια στιγμή όμως το πρόβλημα έγινε πολύ μεγάλο για να το «αγνοούν» και πολύ εκτεταμένο για να το συγκαλύψουν.

Υπολογίζεται ότι μία στις έξι ελληνικές οικογένειες έχει τουλάχιστον έναν νέο που μάζεψε τα μπογαλάκια του για να αναζητήσει αλλού την τύχη του. Σύμφωνα με στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, μεταξύ 2008 και 2014 427.000 Ελληνες εγκατέλειψαν τη χώρα τους και σήμερα ο αριθμός έχει ξεπεράσει το μισό εκατομμύριο.

Τότε οι «ανήξερες» μνημονιακές κυβερνήσεις, ανήμπορες πλέον να το κουκουλώσουν, υποδύθηκαν άλλο ρόλο. Εκείνο του θλιμμένου συγγενή. Παραδέχτηκαν το πρόβλημα και όμοια με αμειβόμενες μοιρολογίστρες, ολοφύρονταν πάνω από... τον μακαρίτη. Μετανοούσες Μαγδαληνές, άρχισαν να εντάσσουν τη φυγή στις ομιλίες τους, αλλά μόλις οι προβολείς έσβηναν, πήγαιναν στο καφενείο της Βουλής για... καφέ (σ.σ. όχι της παρηγοριάς, αλλά τον άλλο της απόλαυσης).

Οταν και αυτό το παραμύθι πολυκαίρισε, άρχισαν να μοστράρονται σαν... μεσσίες. Ο πιο πρόσφατος, ο κ. Βρούτσης. Οπως γράφει η γερμανική οικονομική εφημερίδα Handelsblatt, ο εκ Κυκλάδων πολιτικός ισχυρίζεται ότι θα λύσει το πρόβλημα με κάτι σαν εικονικό χρηματιστήριο εργασίας (σ.σ. περισσότερο σαν σκλαβοπάζαρο του αμερικανικού Νότου ακούγεται), όπου εταιρείες θα ποντάρουν στις «μετοχές» εργαζομένων. Το ρεπορτάζ αναφέρεται επίσης σε μισθούς των 3.000 ευρώ (τα 2.000 θα είναι κρατική επιδότηση για ένα χρόνo). Μάλιστα για να τονωθεί η αληθοφάνεια της «προφητείας» του, πρόσθεσε προϋποθέσεις ηλικίας και πανεπιστημιακών τίτλων.

Δυστυχώς για τον εργασιακό... Νοστράδαμο υπάρχουν οι αριθμοί. Αν σε κάθε χρηματιστηριακή συνεδρίαση τα αφεντικά «αγόραζαν» δέκα «πακέτα» του «ενός», τότε θα χρειάζονταν χιλιάδες συνεδριάσεις για να επιστρέψει -σε ηλικία πλέον συνταξιοδότησης- ο τελευταίος... φυγάς!

Τα αστεία αυτά -που θα τα ζήλευαν και οι Monty Pythons- είναι δημόσια παραδοχή άγνοιας, αβουλίας και απροθυμίας. Αν ήθελαν να λύσουν το πρόβλημα, δεν είχαν παρά να θεραπεύσουν τις αιτίες που το προκάλεσαν, όπως καταγράφονται σε παλαιότερη έρευνα της ICAP (ηλεκτρονικές συνεντεύξεις με 1.068 απόδημους σε 61 χώρες). Σε αυτήν το 44% δήλωσε ότι έφυγε διότι επικρατεί διαφθορά και η απόδοση δεν ανταμείβεται. Το 27% αναφέρθηκε στις καλύτερες συνθήκες εργασίας στο εξωτερικό και ένας στους τέσσερις απέδωσε τη φυγή στις καλύτερες αποδοχές.

Τι έχει κάνει μέχρι σήμερα η κυβέρνηση για να πείσει τους ξενιτεμένους να επιστρέψουν; Εχει στελεχώσει το Δημόσιο με τους δικούς της ανθρώπους: νέους και υπερήλικες, με πτυχία -έχουν εντοπιστεί περιπτώσεις με πτυχία -μαϊμού ή άσχετα με το αντικείμενο- ή χωρίς. Ολοι όμως έχουν ένα προσόν: είναι του κόμματος. Επομένως οι μισοί απ’ αυτούς που έφυγαν δεν θα επιστρέψουν λόγω... κυβερνητικών επιλογών, ενώ με την πολιτική των «δικών μας» οι λίστες των ξενιτεμένων θα μακραίνουν.

Η κυβέρνηση στους υπόλοιπους εμμέσως διαμηνύει: να ξέρετε ότι εκείνος που χωρίς τη συγκατάθεσή μας διεκδικεί καλύτερες αμοιβές, φλερτάρει με το... ξεβράκωμα. Ομοια με τους βυζαντινούς συνοδικούς που τιμωρούσαν τους αιρετικούς, ο αλάθητος Ηγεμόνας υπερασπίζεται την προφητεία για... ανάπτυξη. Επηρεασμένος από τα πάθη των μαρτύρων της Εκκλησίας, από τον θρόνο του έκρινε ότι η επίκληση του «παράδεισου της ανάπτυξης» αρκεί για να γεμίσει το... τραπέζι. Το μεσσιανικό όραμά του μπορεί να πειθαρχήσει κάποιους γηγενείς, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να παρακινήσει τους ξενιτεμένους με γεμάτο τραπέζι να επιστρέψουν. Αντίθετα, προτρέπει και άλλους να τους ακολουθήσουν.

Το διαπιστώσαμε άλλωστε στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την τελευταία δεκαετία η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία έχουν δει το 6%-9% των ιδιαίτερα μορφωμένων νέων επαγγελματιών τους να φεύγουν. Η φυγή ήταν η αντίδραση στην πολιτική της φτηνής εργασίας που επέβαλαν οι κυβερνήσεις προκειμένου να προσελκύσουν παγκόσμιες μεταποιητικές επιχειρήσεις. Στο τέλος όμως προσέλκυσαν... τη δημογραφική και οικονομική συρρίκνωση.

Η εξάρτηση από τους χαμηλούς μισθούς αποδείχτηκε μη βιώσιμη, καθώς εργαζόμενοι όλων των ειδών και ικανοτήτων μετανάστευσαν για υψηλότερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρώπη και δεν επέστρεψαν. Ετσι σήμερα οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις εργατικού δυναμικού, κάτι που επιδεινώνει την παραγωγικότητα. Στην Ουγγαρία η Ερευνα Ελλειψης Ταλέντων από τη ManpowerGroup για την περίοδο 2016-2017 διαπίστωσε ότι πάνω από το 50% των επιχειρήσεων είχαν δυσκολίες στην εύρεση προσωπικού καθώς χιλιάδες νέοι Ούγγροι είχαν ξενιτευτεί. Το ίδιο γίνεται στις χώρες της Βαλτικής, στην Πολωνία, στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία.

Αυτοί όμως, όταν συνειδητοποίησαν ότι τα ψέματα τελείωσαν, σήμαναν συναγερμό. Τα κράτη του Βίζεγκραντ-Τσεχία, Ουγγαρία, Πολωνία και Σλοβακία- συγκάλεσαν σύνοδο κορυφής για την πρόληψη της μετανάστευσης των νέων. Η Λετονία ξεκίνησε εκστρατεία με σύνθημα «σε θέλω πίσω», για να δελεάσει τη διασπορά της να επιστρέψει. Η Πολωνία ανέπτυξε ένα πρόγραμμα για «Επιστροφή», προσφέροντας στέγαση, απασχόληση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη στους παλιννοστούντες. Η Ουγγαρία υποσχέθηκε δωρεάν πτήσεις και μετρητά για να τους δελεάσει.

Κοντολογίς, ο φαρισαϊσμός όχι μόνο δεν λύνει το πρόβλημα, αλλά το επιδεινώνει στερώντας από τη χώρα ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Με σκλαβοπάζαρα, κουπόνια και καταναγκασμό οι μόνοι νέοι που θα επιστρέψουν είναι οι... συγγενείς, για τους οποίους θα υπάρχει μια καρέκλα για να ζεστάνουν.

*Δημοσιογράφος, συγγραφέας

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE