Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος ήταν διηρημένος σε πάμπολλα κρατικά μορφώματα, που σε αρκετές των περιπτώσεων ήδη από την αρχαϊκή εποχή (7ος/6ος αι. π.Χ.) είχαν αποκτήσει την οντότητα της οργανωμένης πολιτικά και οικονομικά πόλης-κράτους.

Η πολιτική αυτή ιδιαιτερότητα επεκτάθηκε και στους τόπους των αποικιών, αλλά στον ηπειρωτικό ελλαδικό χώρο παρέμεινε έξω από το παραπάνω σύστημα η μεγάλη περιοχή της Μακεδονίας, που διατήρησε τον πολιτικό θεσμό της βασιλείας. Στο ίδιο πλαίσιο βρέθηκε λίγο αργότερα και η Ηπειρος, που είχε ακολουθήσει έως τότε τη φυλετική πολιτειακή διάρθρωση.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός, ότι στο απώτερο παρελθόν οι δύο αυτές περιοχές δεν αποτέλεσαν ποτέ τμήμα του μυκηναϊκού κράτους.

ΤΡΙΑ ΦΥΛΑ, ΤΡΕΙΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΙ

Η απαρχή της πολιτικής πολυδιάσπασης σχετίζεται στη βιβλιογραφία με τις μετακινήσεις ή την επικράτηση κατά τόπους των διαφορετικών ελληνικών φύλων (Δωριέων, Ιώνων, Αιολέων κ.ά) ή στη συνειδητοποίηση της φυλετικής διάκρισης, το πλέον αναγνωρίσιμο διακριτικό στοιχείο της οποίας ήταν η διαφορετική ελληνική διάλεκτος.

Δυστυχώς, η κρατική μυκηναϊκή γλώσσα, όπως διασώζεται στις αποκωδικοποιημένες πινακίδες της γραμμικής Β γραφής και χρησιμοποιούμενη αποκλειστικά για τις ανάγκες της γραφειοκρατίας, ήταν τόσο τυποποιημένη ως ένα πάγιο μέσο καταγραφής σε όλα ανεξαιρέτως τα ανάκτορα, ώστε είναι αδύνατον να ανιχνεύσουμε πιθανές τοπικές διαλέκτους, εάν υπήρχαν.

Επομένως, είναι αδύνατο να εντοπίσουμε διαφορετικά ελληνικά φύλα σε συνύπαρξη μέσα στο μεγάλο και ενιαίο μυκηναϊκό κράτος.

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΩΝ

Η διοικητική και πολιτική εξέλιξη στον νότιο ελλαδικό χώρο ακολούθησε κατά περίπτωση την πορεία από τη βασιλεία στην τυραννία και ακολούθως στη δημοκρατία και την ισοπολιτεία, αν και το παραπάνω μοντέλο είναι πολύ απλουστευμένο και υποκρύπτει πλήθος διαφορετικών αλλά ουσιωδών παραγόντων. Το ίδιο το αξίωμα του βασιλέα, όχι όμως και ο θεσμός της βασιλείας, υπήρχε από τη μυκηναϊκή περίοδο και επιβίωσε στα ιστορικά χρόνια, παραλλαγμένο εν μέρει αλλά όχι τόσο ώστε να εκλείπουν τα βασικά χαρακτηριστικά.

Επρόκειτο για κατώτερο ιεραρχικά βαθμό της πυραμιδωτής μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, στην κορυφή της οποίας βρισκόταν ο άνακτας. Ο βασιλέας, σύμφωνα με τις πληροφορίες που αντλούμε από τις μυκηναϊκές πινακίδες, ήταν πρόσωπο που αναφερόταν στον άνακτα και είχε αρμοδιότητες σε τοπικό επίπεδο. Οι υπηρεσιακές του υποχρεώσεις ήταν άμεσα συσχετισμένες με τον ίδιο το λαό αλλά και με τον έλεγχο των βασικών υλών στην περιοχή του, τη συγκέντρωση και την απόδοση της φορολογίας και ως ένα βαθμό με το ίδιο το εμπόριο. Πλέον σημαντική από τις παραπάνω δράσεις του ήταν ίσως η άμεση σχέση του με το λαό, ως ενδιάμεσος του άνακτα και ως εκφραστής των βουλήσεών του.

Αυτή η σχέση, σε συνδυασμό με τον τοπικό έλεγχο του χάλκινου οπλισμού, φαίνεται πως υπήρξαν οι καθοριστικοί παράγοντες για την πλήρη κατάρρευση της ανακτορικής εξουσίας σε όλο το μυκηναϊκό κράτος έως τις αρχές του 12ου αι. π.Χ.

Ο ΑΝΑΚΤΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΣΙΛΕΙΣ

Έως την επιβίωση του αξιώματος του βασιλέα στα ιστορικά χρόνια μεσολαβούν περίπου δύο καθοριστικοί αιώνες της ύστερης μυκηναϊκής περιόδου, στην οποία υποθέτουμε ότι ο ρόλος του βασιλέα όχι μόνο διατηρήθηκε ως τίτλος αλλά και ότι οι εξουσίες του αναβαθμίστηκαν. Επρόκειτο ουσιαστικά για εκείνον που ασκούσε σε κορυφαίο επίπεδο την τοπική εξουσία σε μία περιορισμένη όσο και προσδιορισμένη γεωγραφική περιοχή, η οποία είχε στην περιφέρεια των ορίων της πλήθος άλλων αντίστοιχων βασιλέων.

Η δομή αυτή φαίνεται πως εν μέρει προϋπήρχε στο σύστημα της προγενέστερης ανακτορικής διοίκησης, κατά το οποίο ο άνακτας είχε υπό την εποπτεία και τον άμεσο έλεγχό του όλους τους βασιλείς. Η ουσιαστική διαφορά τώρα ήταν, ότι ο άνακτας δεν υπήρχε πλέον και ότι οι βασιλείς είχε ανέλθει σε επίπεδο εξουσίας.

Χαρακτηριστική σε αυτό το πλαίσιο είναι η ομηρική θεώρηση του πολιτικού συστήματος, η οποία αναφέρεται μεν στην ύστερη μυκηναϊκή περίοδο αλλά ενσωματώνει χωρίς αμφιβολία και χαρακτηριστικά της διοίκησης των ιστορικών χρόνων. Οι επικεφαλείς της εκστρατείας κατά των Τρώων, οι ήρωες του Ομήρου, είναι βασιλείς που ελέγχουν με όρους απόλυτης εξουσίας συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές - μικρά βασίλεια, ώστε τα ομηρικά έπη να καταγράφουν για πρώτη φορά τη πολιτική πολυδιάσπαση του ελληνικού χώρου. Εκείνο που φαίνεται σημαντικό είναι ότι οι βασιλείς δεν διαφέρουν σε τίποτα μεταξύ τους, είναι όλοι ίσοι και δεν υπάρχει ιεραρχία. Η αρχηγία του Αγαμέμνονα είναι συμφωνημένη και παραδεκτή από όλους, αλλά και ο βασιλιάς αυτός παραμένει ίσος προς ίσους. Για το λόγο αυτό διαφωνούν μαζί του, τσακώνονται ή αποχωρούν για ένα διάστημα από τον πόλεμο χωρίς καμία απολύτως συνέπεια.

ΟΙ «ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ»

ΒΑΣΙΛΕΙΣ

Στην Αχαΐα συναντάμε για πρώτη φορά τους τοπικούς «βασιλείς» στα μέσα του 12ου αι. π.Χ., ως μέρος ενός διοικητικού συστήματος με πολυδύναμη τοπική εξουσία, τα χαρακτηριστικά της οποίας προσπαθούμε ακόμα να αποκωδικοποιήσουμε. Πρόκειται για σημαίνοντες αξιωματούχους-πολεμιστές που έχουν θαφτεί με τιμές σε τάφους κοινών θνητών, αλλά που συνοδεύονται από μακρά ξίφη και λοιπό επιθετικό και αμυντικό οπλισμό, όπως εκείνον που περιγράφει ο Όμηρος στα έπη του.

Η τοπική διοικητική διαίρεση στην Αχαΐα είναι εμφανής αυτά τα χρόνια και υποστηρίζεται από πλήθος άλλων στοιχείων. Στο τέλος, όμως, της μυκηναϊκής περιόδου οι ταφές αυτές εξαφανίζονται και είναι ίσως ένδειξη ότι ο αριθμός των βασιλέων μειώνεται εντυπωσιακά, ώστε τα πολύ μικρά τοπικά «βασίλεια» να συνενώνονται αποκτώντας μεγαλύτερη γεωγραφική επικράτεια υπό την ηγεσία ενός και μόνο βασιλέα.

Αυτά τα μεγαλύτερα «βασίλεια» είναι ο προάγγελος των πόλεων-κρατών των ιστορικών χρόνων, οι οποίες μάλιστα διατηρούν στην πολιτική τους εμφάνιση τον θεσμό του βασιλέα.

Τα ομηρικά έπη, εκτός από τις ιστορικές πληροφορίες που προσφέρουν με την πρώιμη καταγραφή της διοικητικής διάσπασης του ελλαδικού χώρου ως πολιτικής πραγματικότητας, καταδεικνύουν πάνω από όλα και εξαίρουν την πολυπόθητη ενότητα των ελλήνων ως ζητούμενο από εκείνη ήδη την εποχή. Μία ενότητα που στην αρχαιότητα ελάχιστες φορές επιτεύχθηκε με αφορμή έναν κοινό στόχο.

Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου

Ο πόλεμος ήταν για όλους μας κάτι μακρινό. Ηταν ο φόβος των γύρω μας κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας. Κάποιες παλαιότερες ταινίες που συμπληρώνονταν με προσωπικές αφηγήσεις. Που αργότερα έγιναν οι άρτιες σειρές της HBO και κάποιες στρατιωτικές στολές που κατεβάζουμε από ράφια και αρχεία. Όλα αυτά τα βλέπαμε με την απόσταση του μεταπολεμικού ανθρώπου και τον εφησυχασμό της ευημερίας του.

Και ξάφνου όλα αλλάζουν. Σκάνε σαν την υποτιθέμενη βόμβα του Β' Παγκοσμίου πολέμου που βρέθηκε στην πλατεία Συντάγματος και σφηνώθηκε στην καθημερινότητά μας. Ολες αυτές οι λέξεις και οι εικόνες που σου δηλώνουν χωρίς παράτες και άρωμα μπαρουτιού πως είναι πόλεμος. Πλιάτσικο, επίταξη, ακύρωση Ολυμπιακών αγώνων και απαγόρευση κυκλοφορίας. Επαναπατρισμός και κλείσιμο συνόρων. Οι χακί στολές έχουν γίνει άσπρες και οι χάρτες κινήσεως του εχθρού είναι τα διαγράμματα με καμπύλες. «Μπήκε και η Αμερική στο πόλεμο» είναι η τελευταία μεγάλη είδηση κάνοντάς τον παγκόσμιο.

Και η μαύρη πλάκα συνεχίζεται. Βρισκόμαστε στα σπίτια λες και είμαστε σε καταφύγια πολέμου δίπλα σε σχεδόν αγνώστους για όλη τη διάρκεια της ημέρας. Έχουμε πατήσει ένα pause σε ότι κάναμε και περιμένουμε. Η κυβέρνηση συνεδριάζει λες και είναι το υπόγειο δωμάτιο πολέμου του Τσώρτσιλ. Και κάθε κράτος προσπαθεί να υπάρξει άυλο πάνω στο άρμα του διαδικτύου. Φοβούμενο όχι μην πιάσει το σήμα του το ραντάρ των εχθρών, αλλά μην καταρρεύσει από την υπερφόρτωση.

Κάθε απόγευμα πιάνουμε Τσιόδρα, λες και ακούμε την ελληνική υπηρεσία του BBC. Ενώ ακούμε για τα μέτωπα στις άλλες χώρες και τις εκατόμβες νεκρών προσπαθούμε να ξεχαστούμε. Το ραδιόφωνο προσπαθεί να μας φτιάξει τη διάθεση βάζοντας Κούκα και Ζαμπέτα. Τα τραγούδια έχουν κολλήσει λες και είναι Κυριακή λίγο μετά τις 12. Εκεί στη ραθυμία του πρώτου ούζου πριν το τραπέζι.

Ο διαρκής αγώνας συνεχίζεται. Οχι για την κατάκτηση του Βερολίνου αλλά για την εύρεση του εμβολίου. Επιστήμονες από Ανατολή και Δύση δίνουν ένα αγώνα δρόμου και γοήτρου. Έχοντας στο νου τους τη θέση τους στο μετά αν τα καταφέρουν.

Και η Γηραιά Ηπειρος προσπαθεί να βρει τον βηματισμό της. Να ετοιμαστεί να μαζέψει τα ερείπια της και να ξαναχτίσει. Να θυμίσει στην Γερμανία την κοινή ευρωπαϊκή ιστορία αντοχής και αναγέννησης. Αλλά και την γενναιόδωρη συμπεριφορά στους αντιπάλους μακριά από ψυχρούς και εγωιστικούς υπολογισμούς. Γιατί οι ψυχροί υπολογισμοί έχουν παρενέργειες και στις πράξεις των θιγομένων. Οπως η οικογένεια του ιστορικού Tony Judt, που για να δει τους Εβραίους επιζήσαντες συγγενείς της στη Δανία, γέμισε μπιτόνια με βενζίνη το αμάξι της και προσπάθησε να μην κάνει ούτε μία στάση στη μετακατοχική Γερμανία.

Ενώ αν κρατήσουμε τις εικόνες από τα νοσοκομεία στη Δυτική Γερμανία που δέχονται ασθενείς από τη γειτονική Γαλλία το μετά θα είναι αντίστοιχο με την Ευρώπη που ξαναχτίζει μαζί το μέλλον. Που Γάλλοι και Γερμανοί έφτιαξαν μαζί τις κατεστραμμένες από τον πόλεμο περιοχές της Αλσατίας και της Λωρραίνης.

Όταν μία ηλιόλουστη μέρα περάσει όλο αυτό το κακό όνειρο. Οταν οι νησιώτες θα μας υποδεχτούν στο Αιγαίο και στο Ιόνιο, οι παλιές αφιλόξενες δηλώσεις τους θα ξεχαστούν στη πρώτο μακροβούτι. Τις πληγές που ανοίξαμε ο ένας στον άλλο θα τις γιατρέψει το αλάτι και θα τις ξεπλύνει η θάλασσα. Μόλις βγούμε στην επιφάνεια θα βρούμε τη μισή χώρα που δουλεύει, εργάζεται και μετακινείται εκτός των συνόρων. «Τα ξενάκια μας που ήρθαν να κάνουν καλοκαίρι» όπως λέει και το τραγούδι της Δωδεκανήσου. Είναι η πρώτη φορά που δεν θα συμπληρώνουμε παράταιρα το κάδρο, σαν φτωχοσυμπέθεροι δίπλα στην «εξόριστη κυβέρνηση του Λονδίνου». Υποχρεωμένοι να δεχτούμε βαριεστημένα τις κοινότυπες διαπιστώσεις τους. Συζητώντας για το τι γίνεται στην Ελλάδα χειρότερα από τις υπόλοιπες χώρες. Αυτή τη φορά θα τους κοιτάξουμε, όπως και τους άλλους συνομηλίκους μας στη Δύση, ίσια στα μάτια. Περήφανοι για την εγρήγορση και την αντίληψη που φάνηκε αυτές τις δύσκολες ώρες. Ολοι, οι μέσα και οι έξω, ευγνώμονες για ότι εφόδια μας έχει χαρίσει γενναιόδωρα το ελλαδικό περιβάλλον για την μετέπειτα πορεία μας.

Μέχρι τότε περιμένουμε. «We would meet again some sunny day» όπως έλεγε τρυφερά η τραγουδίστρια της νίκης Vera Lyn μαζί με εκατομμύρια φωνές από όλο τον κόσμο. Γιατί υπάρχει κάτι που μπορεί πάντοτε να το λαχταράς και κάποια φορά το κερδίζεις. Την ανθρώπινη τρυφερότητα.

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΚΡΙΔΗ

Του ΝΙΚΟΥ ΤΖΑΝΑΚΟΥ*

Η πανώλη χτύπησε για πολλοστή φορά την Πάτρα και την Αχαΐα, το Δεκέμβρη του 1828. Είναι εντυπωσιακά άμεσος και καθοριστικός, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισε το θέμα ο κυβερνήτης Καποδίστριας, ο οποίος ας μην ξεχνάμε πως ήταν και γιατρός. Εδωσε άμεσες εντολές και κατευθύνσεις στον πολιτικό και στρατιωτικό διοικητή της Πάτρας, ενώ συγχρόνως ζήτησε τη συνδρομή του γαλλικού στρατού. Θετική συγκυρία πως ο στρατηγός Ιγκονέ, εκτός από έμπειρος στρατιωτικός, ήταν γιός φαρμακοποιού και γνώριζε πως θα κινηθεί.

Ο γάλλος δεκανέας και συγγραφέας Μανζάρ, αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων γράφει: «Ο στρατοπεδάρχης βαρόνος Ιγκονέ, επρόκειτο να επιβιβαστεί στο καράβι «η πόλη της Μασσαλίας» για να επιστρέψει στη Γαλλία. Η είδηση της αναχωρήσεως του γενναίου αυτού στρατηγού διαδόθηκε στην πόλη και οι κάτοικοι έτρεξαν από παντού να τον κατευοδώσουν. Σε όλο το διάστημα που έμεινε στας Πάτρας είχε αποσπάσει το σεβασμό, την αγάπη και την ευγνωμοσύνη των Ελλήνων ώστε δεν μπορούσαν να μείνουν αδιάφοροι τη στιγμή που επρόκειτο να τους εγκαταλείψει. Δεν είχαν ξεχάσει με πόση αφοσίωση είχε αψηφήσει τη δριμύτητα του καιρού και τόσους άλλους κινδύνους, όταν ξεκίνησε ο ίδιος επικεφαλής των στρατιωτών του για να εμποδίσει την επέκταση της πανούκλας στα Καλάβρυτα. Προτού ο γενναίος στρατηγός μπη στην βάρκα, που τον επερίμενε για να τον μεταφέρει στο πλοίο, ενας παπάς απήγγειλε μια συγκινητική προσευχή ευλογώντας το ταξίδι του. Το πλήθος που συνωστιζόταν γύρω του εξέφρασε επανηλλειμένως με δυνατά «ζήτω» την ευγνωμοσύνη του και τη λύπη του που του ενέπνεε η αναχώρηση ενός στρατηγού Γάλλου. Ο γενναίος στρατοπεδάρχης δεν μπόρεσε να κρύψει τη συγκίνησή του "

Οπως αναφέρεται σχετικά, ο Ιγκονέ είχε ζητήσει από τις τοπικές αρχές να καίνε κάθε σπίτι, μέσα στο οποίο είχε πεθάνει κάποιος από πανούκλα, και να εκτοπίζουν από τα χωριά όλες τις οικογένειες, που κάποια μέλη τους είχαν προσβληθεί από την φοβερή αρρώστια. Αποκλείει την περιοχή, τη θέτει σε καραντίνα και αφήνει μία δίοδο, δίπλα σε έναν ποταμό, την οποία χρησιμοποιεί σαν πρόχειρο λοιμοκαθαρτήριο, για όποιον εισερχόταν ή εξερχόταν της περιοχής. Οι ενέργειές του φέρουν αποτέλεσμα και σταματά η μετάδοση της πανώλης. Συγχρόνως, το ψύχος που επικρατεί στην περιοχή, περιορίζει σημαντικά τη θανατηφόρα πανώλη. Όταν ο Ιγκονέ ολοκληρώνει την αποστολή του και επιστρέφει στην Πάτρα, γίνεται δεκτός με ενθουσιασμό, αφού εκτός των Ελλήνων, έχει σώσει και τους Γάλλους στρατιώτες, από αυτή τη φοβερά μεταδοτική και θανατηφόρα αρρώστια. Στις 29 Ιανουαρίου 1829, ο πρόεδρος του συμβουλίου υγείας, συγκαλεί αιφνιδίως το συμβούλιο υγείας, γιατί εμφανίστηκε μια νέα επιδημία στο χωριό Βισοκά, με παρόμοια συμπτώματα με την πανώλη των Καλαβρύτων. Το συμβούλιο αποφασίζει, να στείλει ειδικούς για τις επιδημίες, προκειμένου να εμποδιστεί η εξάπλωση της νόσου.

Φαίνεται όμως πως η επιδημία πανώλης αντιμετωπίστηκε. Χαρακτηριστική είναι η αλληλογραφία.
Στρατόπεδον Κερπινής, 19 Δεκεμβρίου 1828
Higonet : Εγκατέστησα υγειονομική ζώνη.
Από πολλών ημερών, ουδείς απέθανε.
«Προς τον κ. Διευθυντήν του «Ταχυδρόμου Ανατολής»
Κύριε,
Επιφορτισθείς παρά της Α.Ε του μαρκησίου Μαιζόν να εγκαταστήσω μίαν υγειονομικήν ζώνην μεταξύ Καλαβρύτων και Βραχμίου, όπου η πανώλης είχεν επανεμφανισθεί, και θέλων, όσον ηδυνάμην, να μειώσω την ανησυχίαν την οποίαν προεκάλεσεν η είδησις αύτη, σπεύδω να σας αναγγείλω, και σας παρακαλώ να δημοσιεύσετε εις την εφημερίδα σας, ότι τα μέτρα άτινα ελήφθησαν δια να σταματήσουν την πρόοδον της επιδημίας, και η δριμύτης του ψύχους το οποίο επικρατεί εις τα όρη όπου ευρίσκονται τα δύο αυτά χωρία, θα θέσουν τέρμα εις τας καταστροφάς της. Διότι, από πολλών ημερών, ουδείς απέθανε. Δεν υπάρχουν εδώ νέοι ασθενείς. Οι έντεκα παλαιοί βρίσκονται εις πλήρη ανάρρωσιν, εκ της Πελοποννήσου, όπως και εκείνοι οι οποίοι την έφεραν.
Δεχθήτε, κύριε, την διαβεβαίωσιν της εξαιρέτου εκτιμήσεως
Μεθ' ης διατελώ Βαρόνος Ιγκονέ»
Ο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
Ο Καποδίστριας, με προσωπικές του εντολές από τον Πόρο στις 11/12/1828 κατευθύνει τις προσπάθειες περιορισμού της πανώλης προκειμένου αυτή αφενός να αντιμετωπισθεί και αφετέρου να μην εξαπλωθεί στην υπόλοιπη Ελλάδα. Εντυπωσιάζουν για μια ακόμα φορά η ενασχόλησή του με κάθε πρόβλημα και ειδικά της Πάτρας προς τον Έκτακτον Επίτροπον Αχαίας αλλά και οι λεπτομερείς αναφορές του.
«Ενώ εμέλλομεν να αναπέμψωμεν τον γραμματέα σας Κ. Αινιάνα, λαμβάνομεν γράμματα του στρατηγού Μαιζώνος από 4 (16) του τρέχοντος, δι ων μας δίδει την θλιβεράν είδησιν ότι η νόσος η εμφανισθείσα εις Βραχνί και Καλάβρυτα είναι, κατά την γνώμην των ιατρών, αυτό τούτο πανώλης…
Τούτο έχοντες προ οφθαλμόν αμετάθετον, υμείς πρέπει να αναλάβετε σήμερον νέας φροντίδας και πολλαπλήν σπουδήν, και αυστηρώς να ενεργήσετε κατά το μέρος σας τα ακόλουθα.
α. Να απομονώσετε την μεμολυσμένην πόλιν και το χωρίον. ώστε να μη έχωσι μηδεμίαν κοινωνίαν μετά των λοιπών μερών.
β. Να βάλετε να χωρίσωσι και τους αρρώστους, και επί τέλους να καθαρίσωσι και αυτά τα μεμολυσμένα.
Προς τούτων την εκτέλεσιν η κυβέρνησις σας στέλλει τέσσαρας εμπείρους εργάτας εκ των λεγομένων μόρτιδων (απολοίμων)…
Ο κυβερνήτης
Ιωάννης Καποδίστριας»
ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΟΝ ΙΓΚΟΝΕ
Ο Καποδίστριας έστειλε γράμμα στον στρατηγό Ιγκονέ, προκειμένου να τον ευχαριστήσει για το δικό του αποφασιστικό ρόλο στην καταπολέμηση της πανούκλας.
«Ικανός δεν είμαι να εκφράσω, κύριε Στρατηγέ, την βαθείαν ευγνωμοσύνην μου δια τας αγαθοψύχους και φιλανθρωποτάτας επιμελείας σας περί τους δυστυχείς κατοίκους των Καλαβρύτων και του Βραχνέος, επί τους οποίους δεινόν και ολοσχερή όλεθρον επέσιεν η πανώλης. Ο Θεός να σας αποδώση το περί αυτούς γενόμενον αγαθόν.
…»
.

*Ο Νίκος Τζανάκος είναι δημοτικός σύμβουλος στον Δήμο της Πάτρας. Εχει σπουδάσει Ελληνική Ιστορία και
είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εκπαίδευση Ενηλίκων.

Του ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΝΤΑΓΚΑ*

Τα τεχνικά έργα και ο κατασκευαστικός τομέας γενικότερα, αποτελούσε ανέκαθεν, λόγω φύσης της εργασίας και ιδιαίτερων συνθηκών περιβάλλοντος, τη μεγαλύτερη πηγή κινδύνου.
Ακόμη και στις συνθήκες κρίσης της τελευταίας 10ετίας, παραμένει ακόμη ένας πολύ μεγάλος κλάδος απασχόλησης. Είναι δε, αυτός ο κλάδος, στον οποίο καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός θανατηφόρων ατυχημάτων.
Ο κλάδος των τεχνικών έργων, τις τελευταίες δεκαετίες δεν έχει δοκιμαστεί σε συνθήκες λοιμώξεων και πανδημιών. Βέβαια, το γεγονός ότι οι συνθήκες υγιεινής και καθαριότητας δε είναι άρτιες, ενέχει πολλούς κινδύνους για την προσβολή του προσωπικού, από λοιμώξεις .
Στην περίοδο της επιδημίας Covid-19, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή από τον Τεχνικό Ασφαλείας, τον Ιατρό εργασίας (όπου υπάρχει, αν και σας διαβεβαιώνω, από την προσωπική μου εμπειρία, ότι σε ελαχιστότατα εργοτάξια υπάρχει) και τον συντονιστή ασφαλείας και υγείας, ο οποίος και στην ουσία θα σηκώσει όλο το βάρος της διασφάλισης των συνθηκών καθαριότητας και απολύμανσης.


Τα εργοτάξια, αντιμετωπίζουν σοβαρές πρακτικές δυσκολίες, κυρίως στα οικοδομοτεχνικά έργα, αλλά και στα υδραυλικά - ηλεκτρομηχανολογικά.
Ειδικά σε εργοτάξια που βρίσκονται σε κλειστούς χώρους είναι προβληματική η συγκέντρωση πολλών συνεργείων.
Επίσης εργασίες που γίνονται αναγκαστικά με ζευγάρια ή με τριάδες εργαζομένων, πρέπει να αποφεύγονται και ή να αλλάξει ο τρόπος εργασίας ή να ληφθούν ειδικά μέτρα ατομικής προστασίας.
Τα προληπτικά μέτρα για τον έλεγχο της διασποράς της λοίμωξης COVID-19 περιλαμβάνουν οργανωτικά μέτρα, μέτρα ατομικής υγιεινής και μέσα ατομικής προστασίας, καθώς και περιβαλλοντικά μέτρα.


1. Απαγορεύονται οι μεγάλες συγκεντροποιήσεις ατόμων ακόμη και σε ανοικτούς χώρους.
2. Απομακρύνονται, τα ηλικιωμένα άτομα, καθώς και άτομα οποιασδήποτε ηλικίας με χρόνια υποκείμενα νοσήματα
3. Γίνεται εμπεριστατωμένη ενημέρωση, σε μικρές ομάδες των εργαζομένων και δίνονται οι οδηγίες του ΕΟΔΥ.
4. Υπογράφουν, όλοι οι εργαζόμενοι, Υπ. Δήλωση ότι: α) δεν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, β) δεν έχουν τα κύρια συμπτώματα της νόσου (πυρετό, βήχα, πονόλαιμο, αρθραλγίες, μυαλγίες, καταβολή και δυσκολία στην αναπνοή) και γ) δεν συγκατοικούν ή συναναστρέφονται με ύποπτο ή πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα Covid-19.


Ταυτόχρονα οι χώροι υγιεινής πρέπει να αναβαθμιστούν άμεσα, να γίνεται 2 φορές την ημέρα απολύμανση, να διατίθεται άφθονο νερό πλύσης και απολυμαντικό αλκοολούχο διάλυμα 70%.
Επίσης, να ρυθμιστεί η πρόσβαση σε κοινόχρηστους χώρους όπως αποδυτήρια, χώροι υγιεινής, χώροι εστίασης του εργοταξίου, με στόχο τη μείωση της πυκνότητας συγκέντρωσης ατόμων στον ίδιο χώρο και την τήρηση του κριτηρίου της ασφαλούς απόστασης των 2 μέτρων.
Ο εργοδότης οφείλει να έχει στη διάθεσή του, την Μελέτη εκτίμησης επαγγελματικών κινδύνων (ΜΕΕΚ). Η ΜΕΕΚ, μετά την εμφάνιση του κορονοϊού SARS-CoV-2, θα πρέπει να επικαιροποιηθεί.
Ο Τεχνικός ασφαλείας και ο Ιατρός εργασίας, πρέπει να εντοπίσουν τα σημεία εκείνα που αντιβαίνουν τις κατευθυντήριες οδηγίες της ΕΛΙΝΥΑΕ, εξειδικεύοντάς αυτές στα εργοτάξια.
H MEEK, είναι η διαδικασία αξιολόγησης των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στους χώρους εργασίας. Πρόκειται για μια συστηματική μελέτη όλων των πτυχών της εργασίας που εξετάζει:
- τι θα μπορούσε να προκαλέσει βλάβη και σε ποιους,
- αν οι κίνδυνοι μπορούν να εξαλειφθούν ή αν όχι,
- ποια είναι τα μέτρα πρόληψης και προστασίας που θα πρέπει να ληφθούν για τον έλεγχο των κινδύνων.
Σημαντικότερα σημεία που πρέπει να ληφθούν υπ' όψη:
1. Διατηρήστε ελάχιστη απόσταση 1,5 μ. από τους συναδέλφους σας
2. Χορήγηση των κατάλληλων Μέσων Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ),
3. Μάσκες υψηλής προστατευτικής προστασίας, τύπου FFP2 και FFP3 ή φιλτρομάσκα FilterSpecPRO FFP3 Valved ή μάσκα προσωπίδας διαφανή (Visor Head), ή και προστατευτικά γυαλιά με μάσκα.
4. Γάντια μιας χρήσης απαραίτητα για εργασίες που δεν απαιτούν επαγγελματικά γάντια .
5. Ενημέρωση από τον προϊστάμενό / Εργοταξιάρχη, τουλάχιστον μία φορά την ημέρα
6. Μην μοιράζεστε τα προσωπικά σας αντικείμενα, όπως στυλό, τετράδια, ρούχα ΜΑΠ
7. Μην μοιράζονται τα εργαλεία χωρίς χρήση γαντιών

*Ο Δημήτριος Ντάγκας είναι διπλ. πολιτικός μηχανικός
τεχν. Ασφαλείας & συντονιστής Ασφ&Υγ.

Της Αλεξάνδρας Δημοπούλου

Μέλους ΔΣ της Π.Φ.Π.Ο – ΙΤΥΕ – πανεπιστήμιο Πατρών

Εκ των πραγμάτων διαφορετική. Εκ των πραγμάτων πιο ουσιαστική. Περισσότερο από ποτέ γίνεται μέρα επείγουσας υπενθύμισης των άστεγων και δεινοπαθούντων μη ανθρώπινων ζώων που ζουν κάπου κοντά μας. Μέρα έκκλησης προς όλες τις συνειδήσεις για ένδειξη ανθρωπιάς, ενσυναίσθησης, φρόνησης και αλληλεγγύης.

Τα αδέσποτα ζώα είναι έτσι κι αλλιώς ένα κομμάτι της κοινωνίας μας, είναι μία ευάλωτη και πολυπαθής ομάδα που δημιουργήθηκε κυρίως από εγκαταλείψεις δεσποζόμενων ζώων και δική μας ανευθυνότητα. Κι ενώ μοιράζονται μ’ εμάς τους ανθρώπους το χώρο, το χρόνο, τη ζωή και προχωρούν κάπου εκεί δίπλα μας, εν τούτοις τις περισσότερες φορές ζουν ως αόρατα μαζί με τα δεινά τους.

Σ’ αυτή λοιπόν την εξαιρετικά δύσκολη περίοδο που ζούμε εν μέσω μιας συγκλονιστικής πανδημίας, μιας μεγάλης κρίσης, καλούμαστε όλοι, πολύ περισσότερο από άλλες φορές , ο καθένας από τη δική του πλευρά και ρόλο να δείξουμε την ανθρωπιά και τον πολιτισμό μας, σ’ αυτούς που εκτός από μας είναι αποδέκτες όλης αυτής της κρίσης μοναχικοί, απορημένοι, σιωπηλοί.

Ας εστιάσουμε αυτή τη φορά στις προφανείς ανάγκες τους που είναι η σίτιση και παροχή κτηνιατρικής φροντίδας όπου χρειάζεται.

Αυτές τις δύσκολες μέρες, σκεφτείτε πόσα ζώα άστεγα που μέχρι πρότινος σιτίζονταν από μαγαζιά εστίασης, τώρα πια κινδυνεύουν να πεθάνουν από την πείνα. Πόσα ζώα άστεγα ήταν υπό την επίβλεψη και φροντίδα πολύτιμων ηλικιωμένων ή πολιτών που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες που τώρα πια δεν επιτρέπεται εκ των πραγμάτων να βγουν από τα σπίτια τους.

Ένας μεγάλος αριθμός ζώων συνεπώς προστίθενται στην ευθύνη των εθελοντών που παραμένουν στην πρώτη γραμμή για την προστασία τους. Είναι περισσότερο από ποτέ πολύτιμη η στήριξη των Δήμων με παροχή τροφής, κτηνιατρικής συνεχούς κάλυψης και κάθε είδους μέριμνα και κατ’ επέκταση η στήριξη των Δήμων με ειδικά κονδύλια από το κράτος.

Είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία η αγαστή συνεργασία Εθελοντών και Δήμων, ούτως ώστε να μην μείνει κανείς –το δυνατόν- πεινασμένος , ξεχασμένος, αβοήθητος.

Υπενθυμίζουμε σε όλους τους εθελοντές που βγαίνουν για σίτιση στο δρόμο ότι πρέπει να έχουν συμπληρωμένη και σφραγισμένη από το Δήμο τους , τη σχετική βεβαίωση μαζί με την ταυτότητά τους.

Σ’ αυτό το σημείο είναι δίκαιο να αναφερθεί η εξαιρετική αντιμετώπιση των εθελοντών από την Αστυνομία στην περιοχή μας, και η πραγματικά αποδοτική συνεργασία μας με τον Ταξίαρχο Γεώργιο Μιχαλόπουλο – Αστυνομικό Διευθυντή Αχαΐας. Είναι από τις φορές που η Αστυνομία μέσω του ρόλου της προσφέρει κοινωνικό έργο.

Για να προχωρήσουμε όλοι μαζί και να τα καταφέρουμε να φτάσουμε στο τέλος αυτής της κρίσης σώζοντας και βασικές αξίες μας, ας προσπαθήσουμε περισσότερο από κάθε άλλη φορά να καταλάβουμε την ιδιαίτερη ευθύνη που μας βαρύνει με τη δημιουργία νέων αδέσποτων και αύξησης του αριθμού τους στους δρόμους.

Ας προστατέψουμε έστω τα ζώα που έχουμε σπίτι μας, ως συντρόφους, ως μέλη της οικογένειάς μας κι ας τα φροντίσουμε εκφράζοντας ξεχωριστή αγάπη και σεβασμό.

Τονίζουμε δε ότι σύμφωνα με τα δεδομένα και τις πληροφορίες που έχουμε από την επιστημονική κοινότητα, σε σχέση με την πιθανότητα μόλυνσης των ζώων συντροφιάς με το νέο κορωνοϊό και την αλληλεπίδραση ανθρώπων και ζώων συντροφιάς δεν προκύπτει φόβος για μετάδοση και διασπορά της νόσου από τα ζώα συντροφιάς στους ανθρώπους.

Μην εγκαταλείπετε τα ζώα σας. Προστατέψτε και φροντίστε τα ζώα σας. Δείξτε τους σεβασμό και αγάπη. Δεχτείτε τη δική τους ευγνωμοσύνη και αγάπη. Γιορτάστε με διαφορετικό τρόπο. Γεμίστε με διαφορετικές σκέψεις τη μέρα αυτή.

Ένα αδέσποτο ζώο κρύβει πάντα μέσα του τη λαχτάρα για το φαγητό, για το νερό, για την αγάπη, για τη φροντίδα. Και πάντα κινδυνεύει!


  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE

Παράλογη χώρα

Απρ 08, 2020 Hits:31 ΑΠΟΨΕΙΣ