Άλωση του Ρίου από τους Γάλλους, 312 Οκτωβρίου 1828.

Η ταξιαρχία του στρατηγού Σναιντερ με την φρεγάτα «Αρμίδα», αναφέρει ο Graviere3,  αποβιβάστηκε στον κόλπο των Πατρών. Τα φρούρια του Ναβαρίνου, της Μεθώνης και της Κορώνης, αφού τους έγινε πρόσκληση να παραδοθούν, αμέσως μετά την αποχώρηση του Ιμπραήμ άνοιξαν τις πόρτες τους στους στρατηγούς Ιγκονέ και Σεβαστιάνη. Το παράδειγμα των προηγούμενων φρουρίων ακολούθησε και η Πάτρα. 

   Το φρούριο του Ρίου μόνο, φάνηκε διατεθειμένο να αντισταθεί. Ο στρατηγός Σνάιντερ ξεκίνησε να κυκλώνει το φρούριο, ενώ ο γενικός αρχηγός Μαιζών ετοιμαζόταν να βαδίσει κατά των Αθηνών. Εντολή όμως από τις τρεις μεγάλες δυνάμεις το απέτρεψε.  Έτσι οι ευκαιρίες δόξας και ανδρείας χάνονταν για την στρατιά που αποτελείτο από ορμητικούς νέους και ικανούς αξιωματικούς. Υπήρχαν τότε στην Πελοπόννησο περί τις 14.000 άνδρες, 1000 ιππείς, 18 πυροβόλα, 10 οβιδοβόλα, 4 όλμοι με επικεφαλή στην εκστρατεία έναν από τους αρίστους της Ευρώπης – και ο μόνος εχθρός ο οποίος παρουσιάστηκε πριν την μάχη, ήταν ο ελογενής πυρετός  που τους κατέστρεψε περισσότερο και από τα όπλα.

   Είχε απομείνει μόνο το Ρίο, τι θα γινόταν  αν και αυτό υποτασσόταν αμαχητί, αν υπέκυπτε σε ξαφνικό εγχείρημα!!!  Κάποια ελπίδα γεννήθηκε όταν μαθεύτηκε ότι ο στρατηγός Σνάιντερ  κατέφθασε με τους άνδρες του στο Ρίο.

 Προηγουμένως, αρχές Οκτωβρίου τα συντάγματα 16ο, 46ο και 58ο είχαν λάβει τη διαταγή να προετοιμαστούν για πορεία από το Ναυαρίνο προς την Πάτρα και το Ρίο. Τα πρώτα τάγματα του 16ου και 46ου επιβιβάστηκαν στα πλοία, ώστε να μεταβούν μέσω της θάλασσας  στην Πάτρα, όπου και έφθασαν στις 3(4;) Οκτωβρίου. 

Τα υπόλοιπα άρχισαν στις 20 Οκτωβρίου πορεία δια ξηράς. Επικεφαλής ήταν ο στρατηγός Ιγκονέ.

   Πέρασαν από τα Φιλιατρά, την Αρκαδία, το Δερβένιο το Κλειδίον, τον Αλφειόν του οποίου οι ετήσιες εκχειλίσεις είχαν μετατρέψει τις γύρω γαίες σε δυσώδη έλη, τον Πύργο, ο οποίος πριν τον πόλεμο είχε γίνει η ωραιότερη και εμπορικότατη πόλη της Πελοποννήσου. 

   Στις 26 Οκτωβρίου η φάλαγγα του Ιγκονέ, καθώς έβγαινε από κάποιο δάσος με δρυς, προβάλλει στις όχθες του πατραϊκού κόλπου, αφού διέσχισε μέσα σε έξι μέρες περί τις 500 λεύγες. Το Ρίο υψωνόταν προς την άλλη άκρη, στην παραλία που σχηματιζόταν από τις κοιλότητες. Το φρούριο αυτό καταρχάς αποτελείτο  από μερικούς μόνο πύργους που συνδέονταν με τείχος πάχους δύο μέτρων.  

   Οι Ενετοί ανήγειραν μπροστά από αυτό έναν προμαχώνα και δύο ημιπρομαχώνες τους οποίους συνέδεσαν μέσω μεταπυργίων και περιέβαλλαν τα πάντα  με πλατειά τάφρο και υπόγεια οδό. Με άλλα λόγια έφτιαξαν αληθινό φρούριο, όπως η τέχνη του πολέμου εννοούσε αυτό τον 18ο αιώνα. Οι τούρκοι δεν πρόσθεσαν τίποτα. Απέναντι από του Ρίου ήταν το Αντίρριο. Τα δύο φρούρια είχαν οικοδομηθεί στις πλησιέστερες ακτές σχημάτιζαν στενό του οποίου το πλάτος δεν ξεπερνούσε τα χίλια οκτακόσια μέτρα. Με ευκολία διασταύρωναν τα πυρά τους, υπερασπίζοντας την είσοδο του κόλπου, εισδύοντας σε απόσταση περίπου τριάντα λευγών προς τον Ισθμό της Κορίνθου. Η δίοδος αυτή πολλές φορές παραβιάσθηκε από τους Έλληνες υπό τον Μιαούλη, διασώζεται δε με το όνομα των μικρών Δαρδανελλίων, το οποίο το οφείλει στη φήμη του ως αδιάβατο.

   Οι Άγγλοι προσέτρεξαν σε βοήθεια των Γάλλων, για να αλωθεί και το κάστρο στο Ρίο. Ο πλοίαρχος Λάϋενς, επί της αγγλικής φρεγάτας «Ξανθής», ενώθηκε για την εναντίον του Ρίου επίθεση μετά των Γάλλων Μωδουϊ –Δυπλεσσή, Υγκών και Βιλλενέβ, οι οποίοι κυβερνούσαν τις φρεγάτες «Αρμίδα»  και «Διδώ». 

   Τα δίκροτα «Κατακτητής», φέρνοντας τη σημαία του ναυάρχου Δεριγνύ, και η «Βρεσλαϊα», υπό τον πλοίαρχο Λα Μπρετοννιέρ, συγκροτούσαν την μοίρα της εφεδρείας. 

   Ο γενικός αρχηγός (Μαιζών) εγκαθιστά το αρχηγείο αυτού επί του «Κατακτητού», και από το πλοίο αυτό απευθύνει μαζί με τον ναύαρχο Δεριγνύ, την επομένη ανακοίνωση προς τον πασά της Ναυπάκτου και προς τον φρούραρχο του Αντιρρίου, για να έχουν τα νώτα τους καλυμμένα. Η ανακοίνωση αναφέρει: «δεν έχω σκοπό να επιτεθώ εναντίον αυτών, και να διαταράξω την ειρήνη μεταξύ αυτών των ηγεμόνων. Εάν ο πασάς της Ναυπάκτου και ο διοικητής του Αντιρρίου ενθαρρύνουν την αντίσταση(βοηθήσουν το κάστρο του Μοριά, θεωρούνται εχθροί και δίνουν σε εμάς το δικαίωμα της ανταπόδοσης. Εάν απέχουν από κάθε εχθροπραξία, το ίδιο θα πράξουμε και εμείς».

  Οι τουρκικές αρχές δέχτηκαν ευχαρίστως την πρόταση του στρατηγού Μαιζών, οι πυροβολαρχίες της ακτής της Στερεάς έμειναν  σιωπηλές και ουδέτερες. Από τις 18 Οκτωβρίου, ο στρατηγός Σνάιντερ είχε δώσει εντολή και κάθε φρεγάτα είχε αποβιβάσει τέσσερα πυροβόλα των 18. Στις 22 Οκτωβρίου γύρω στις  εννέα το πρωί, σχηματίστηκε πυροβολείο που υπηρετούσαν οι ναύτες των δύο στόλων και άρχισαν την προσβολή. 

   Επί οκτώ μέρες και οκτώ νύκτες το πυροβολείο αυτό προασπίζετο τα έργα των σκαπανέων, στις 30 Οκτωβρίου, τα πυροβόλα των φρεγατών και των 21 που αποβιβάστηκαν εκ του «Κατακτητού», μεταφέρθηκαν με το πολιορκητικό υλικό στα δύο ρήγματα των πυροβολείων, τα οποία ονομάζονταν το μεν ένα πυροβολείον του Καρόλου Ι΄, το δε άλλο  του Γεωργίου Δ΄. Τα αγγλικά και γαλλικά πυροβόλα τάσσονται ανάμεικτα στα πυροβολεία. Στο μέσο της νύκτας  η αγγλική ολμοφόρος «Αίτνα» παρά την σφοδρότητα του ανέμου βομβαρδίζει με αξιοσημείωτη ευστοχία απο απόσταση οκτακοσίων μέτρων τα τείχη του φρουρίου. Είκοσι έξι  πυροβόλα μεγάλης ολκής, έξι πεδινά, τέσσερα  οβουζοβόλα, πολλοί όλμοι κα μία ολμοφόρος κτυπούσαν το τείχος.

   Μόλις ξημέρωσε, άρχισε συγχρόνως  το πυρ πανταχόθεν. Οι διαταγές τόσο πολύ καλά είχαν δοθεί, ώστε στο συγκεκριμένο σημείο ακούγεται μόνο μια βροντή. Από τη στιγμή  αυτή και μέχρι τις εννέα το πρωί το πυρ εξακολουθούσε αδιάκοπα. Τα ρήγματα ήταν βατά, και οι φάλαγγες συγκεντρώνονται για την έφοδο, κατά τη στιγμή όμως εκείνη η φρουρά του κάστρου, συγκροτούμενη από εξακόσιους άνδρες, νομίζω ότι καλά έπραξε με σκοπό την περίσωση της τιμής των όπλων,  σηκώνοντας λευκή σημαία και παραδίδεται άνευ όρων. 

   Ο ναύαρχος Δεριγνύ ευχαρίστησε με μια θερμότατη φράση τον πλοίαρχο Λάϋενς και τον κυβερνήτη της «Αίτνας» Λούσιγκτων, τον υπολοχαγό Λόγκαν του Βασιλικού –Ναυτικού το οποίο λεγόταν αγγλικό σύνταγμα, το οποίο διεύθυνε το πυρ των όλμων, τον υπολοχαγό Λούκραφτ, διοικητή των άγγλων πεζοναυτών που είχαν αποβιβασθεί. Όλα αυτά είναι αξιοσημείωτα ώστε να μην μείνουν στη σιωπή, γιατί συνετέλεσαν στη διάλυση της αμοιβαίας δυσπιστίας, μεταξύ Γάλλων και Άγγλων.  

    Η άλωση του Ρίου υπήρξε το μόνο πολεμικό επεισόδιο εκστρατείας η οποία στοίχισε σε εμάς σκληρές απώλειες, ολοκληρώνει την καταγραφή του ο Graviere. 

«Πάσχουμε παρά πολύ από τους πυρετούς, έγραφε ο στρατηγός Μαιζών, οι πυρετοί μας έθαψαν μέχρι τώρα εξακόσιους στρατιώτες και τριάντα αξιωματικούς».   

    (Έχει  καταγραφεί από το γαλλικό στρατό πως συνολικά 28 Γάλλοι σκοτώθηκαν κατά την πολιορκία του κάστρου του Μοριά. Ήταν και οι μοναδικοί  Γάλλοι στρατιώτες νεκροί σε μάχη. Βέβαια οι απώλειες των Γάλλων συνολικά δεν ήταν μικρές μιας και από τους 14.000 που είχαν αποβιβαστεί στο Μοριά, περισσότεροι από 1.000 πέθαναν έως το Μάιο του 1829, κυρίως από πανώλη η οποία θέριζε τότε το Μοριά).

  Σημείωση: Μια νέα έρευνα-μαρτυρία, για την άλωση του κάστρου του Μοριά από τους γάλλους το 1828. Από βιβλίο του 1876, το ‘La Station du Levant’ του γάλλου ναυάρχου της εποχής στη Μεσόγειο και μετέπειτα Ακαδημαϊκού, του Ed. Jurιen De La Graviere, είναι η σημερινή επετειακή αναφορά, αφιερωμένη στην κατάληψη του κάστρου του Μοριά (Ρίο). Τη χρονιά εκείνη ο νεαρός τότε ναύτης Graviere, είχε καταταγεί στο γαλλικό ναυτικό. Η ημερομηνία (με το παλιό ημερολόγιο) άλωσης κατά τον ίδιο είναι η 1η Νοεμβρίου (τίτλος)  πιθανόν επειδή υπήρχε ένα ημερολόγιο στη Γαλλία με 30 ημέρες σε κάθε μήνα. Διασώζεται όμως και επιστολή του Μαιζών στην οποία αναφέρει πως η άλωση έχει συμβεί ήδη στις 31 Οκτωβρίου.

 

            

Θόδωρος Γεωργίου*

  
Ευθύς εξαρχής δηλώνω ότι ως Ευρωπαίος πολίτης περιμένω από τους αντιπροσώπους μας στην κοινοβουλευτική δημοκρατία να υπερασπίζονται τις ιδέες της Ευρώπης και τις αξίες της Δύσης. Οχι όμως με τεχνοκρατικό τρόπο και μέθοδο, η οποία απηχεί μέσω λεκτικών εκφράσεων νοήματα που δεν επιδέχονται στοιχειώδη εμπειρική τεκμηρίωση. Τι σημαίνει «ευρωπαϊκός τρόπος ζωής»; Ή, εάν θέλετε, τι σημαίνει «ευρωπαϊκός βιόκοσμος»; Εάν η τεχνοκρατική Ευρωπαϊκή Ενωση επιμένει σε αυτές τις γλωσσικές εκφράσεις –«τρόπος ζωής», «ευρωπαϊκός»– σε αντίθεση με κοινωνικούς βιόκοσμους που δεν εντάσσονται στο δυτικό σύστημα, αυτό σημαίνει πως οι Βρυξέλλες ομολογούν ότι δεν είναι μόνον «γυάλινος πύργος» αλλά ότι εκφράζουν πρωτίστως την αποστροφή τους προς την ίδια την ιδέα της Ευρώπης.

Οταν μιλάμε για Ευρώπη, δεν εννοούμε ένα κλειστό γεωγραφικό κέντρο του Μεσαίωνα, το οποίο αποκρούει εισβολείς από άλλες γεωγραφικές περιοχές του πλανήτη. Εννοούμε μία συνειδησιακή οντότητα, η οποία αυτοπροσδιορίζεται ως ανοικτό σύστημα ιδεών, αξιών και κανόνων που ισχύουν για όλους γενικά τους ανθρώπους πέρα και εκτός του εθνικού αυτοκαθορισμού.

Ο χουρσελ (Husserl) αρχικώς και μετέπειτα ο Χάμπερμας (δύο κορυφαίοι φιλόσοφοι στην Ευρώπη) υποστήριξαν ότι η Ευρώπη ως «ιστορική αλληλουχία ελλόγων στόχων» υφίσταται στον βαθμό που μπορεί, ανά εποχές και ανά ιστορικές συγκυρίες, να υπερασπίζεται τον εαυτό της. Στην ιστορική συνέχεια (μετά τον πόλεμο), ο Χάμπερμας υποστήριξε ότι η Ευρώπη είναι εκείνη η ιστορικο-πολιτική οντότητα, η οποία, μέσω επικοινωνιακών διαδικασιών και διαβουλευτικών πρακτικών, μπορεί να γίνεται ο εαυτός της.

Για να καταλάβουμε όλοι μας για ποια πράγματα μιλάμε, θα μου επιτρέψουν οι αναγνώστες μια αναφορά στο περιώνυμο κείμενο του Καντ με τον τίτλο «Τι σημαίνει να προσανατολίζομαι στη σκέψη». Γράφει, λοιπόν, ο φιλόσοφος Καντ (1724-1804): «Προσανατολίζομαι στη σκέψη σημαίνει ότι όταν είναι ανεπαρκείς οι αντικειμενικές αρχές του Λόγου, καθορίζομαι στις δοξασίες μου από τις υποκειμενικές αρχές μου». Αυτό συμβαίνει στις μέρες μας με την τεχνοκρατική Ευρωπαϊκή Ενωση. Στον βαθμό που η ίδια δεν μπορεί να συγκροτηθεί ως πολιτικό υποκείμενο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, επιδίδεται σε τεχνοκρατικές και γραφειοκρατικές πράξεις, για να επιλύσει τα μείζονα προβλήματα της εποχής μας. Αντί, ως θεσμικός εκπρόσωπος της Ευρώπης, να «φτιάξει» ένα πρόγραμμα αρχών και έναν κώδικα αξιών δεσμευτικών και αντικειμενικών για όλα τα κράτη-μέλη της, μετεωρίζεται ανάμεσα στην «ανελεύθερη δημοκρατία» της Ουγγαρίας και τη «γραφειοκρατική δημοκρατία» της Ελλάδας.

Ποια, λοιπόν, είναι τα μείζονα και θεμελιώδη προβλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο; Κάνω μια ενδεικτική απαρίθμηση: η προστασία της φύσης και η κλιματική αλλαγή· η ανεξέλεγκτη δράση του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου· το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης· το πρόβλημα της μετακίνησης των πληθυσμών· το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επαναλαμβάνω ότι οι πέντε αυτές θεματικές ενότητες, εάν ποτέ καταστούν αντικείμενα πολιτικών αποφάσεων και πράξεων, αυτό σημαίνει ότι τα ίδια τα πολιτικά υποκείμενα που θα λάβουν τις σχετικές αποφάσεις πρέπει να έχουν αλλάξει ριζικά.

Αναφέρω ένα παράδειγμα: ενώ μέχρι τώρα το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεωρείται εσωτερικό ζήτημα της εκάστοτε εθνικής οντότητας, δεν μπορούμε στις μέρες μας να σκεφτόμαστε για αυτό το θέμα εθνοκεντρικά. Η υπεράσπιση της εθνικής ταυτότητας με κανέναν τρόπο δεν σημαίνει την καθήλωσή μας στον κλασικό εθνικισμό. Αναφέρω ένα ακόμη παράδειγμα και αυτό έχει να κάνει με το προσφυγικό ζήτημα: Εάν όλοι οι εμπλεκόμενοι σ’ αυτό το ζήτημα, ως πολιτικά υποκείμενα (π.χ. εθνικά κράτη και Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά και άλλοι) δεν αλλάξουν ριζικά ως πνευματικές υποστάσεις (δηλαδή εάν δεν γίνει αυτό που ο Μαρξ τονίζει με τον δικό του τρόπο: να αλλάξουμε τον κόσμο), τότε τα κοινωνικά πράγματα θα «μεταφράζονται» σε τεχνοκρατικές υποθέσεις. Η στάση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο προσφυγικό ζήτημα είναι η χαρακτηριστική περίπτωση τεχνοκρατίας.

Τονίζω, ως σύνοψη όλων όσα ανέφερα, τα εξής: Η Ευρωπαϊκή Ενωση απέτυχε στο μείζον πολιτικό ζήτημα του προσφυγικού. Οι μετακινήσεις πληθυσμών και στην Ευρώπη και ανά την υφήλιο ορίζονται ως «ανθρώπινη κατάσταση». Οι γραφειοκράτες των Βρυξελλών δεν έχουν σχέδιο. Αλλά και εμείς οι φιλόσοφοι, όταν λέμε ότι «η Ευρώπη είναι ιστορική αλληλουχία» ορθολογικής προοπτικής του κόσμου και της οικουμένης, για ποιο, άραγε, «πράγμα» μιλάμε και δεν μας καταλαβαίνουν;

*καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας στο Δημοκρίτειο Παν. Θράκης

www.efsyn.gr

Η 28η Οκτωβρίου είναι μια ημέρα μνήμης, συγκίνησης και περηφάνιας για όλους τους Έλληνες. Τιμούμε όλους εκείνους που με τον ηρωικό τους αγώνα και τις θυσίες τους έδωσαν τη μάχη για την ελευθερία, τη δημοκρατία και την εθνική μας κυριαρχία. Χρέος δικό μας είναι να κρατήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους και τα υψηλά ιδανικά τους, που αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά για όλους μας.

Τα κατορθώματά τους είναι η πηγή έμπνευσης για το σχεδιασμό μίας νέας πορείας Εθνικής Ανόρθωσης, προκειμένου η Ελλάδα να ξαναγίνει ισχυρή και υπερήφανη. Με ασφάλεια και ευημερία για όλους τους Έλληνες. Χτίζουμε βήμα-βήμα μια Ελλάδα που ατενίζει με αισιοδοξία το αύριο. Αυτός είναι ο πατριωτισμός της ευθύνης της δικής μας γενιάς.

Η 28η Οκτωβρίου υπογραμμίζει την ενότητα του Έθνους μας και θα μας υπενθυμίζει πάντα όλα αυτά που μπορούμε να καταφέρουμε, όταν τοποθετούμε το εθνικό πάνω από το ατομικό. Χρόνια πολλά σε όλους τους Έλληνες.

Του Νίκου Τζανάκου

Ο Ελληνισμός στρέφει αυτές τις μέρες την καρδιά και τη σκέψη του σε ένα από τα μεγάλα γεγονότα της μακραίωνης πορείας του Έθνους. Τιμούμε την επέτειο του ένδοξου ΟΧΙ της 28ης Οκτωβρίου του 1940, την κορυφαία αυτή ανάταση της Ελληνικής φυλής, όχι με διάθεση θριαμβολογίας αλλά προβληματισμού.


   Αυτός  είναι άλλωστε και ο σκοπός των εθνικών επετείων. Να βαφτιστούμε στα νάματα τους, με διάθεση στοχασμού και περισυλλογής, για να αντλήσουμε το φανερό ή μυστικό τους  μήνυμα, να βιώσουμε το ιστορικό τους δίδαγμα και να προσδιορίσουμε υπεύθυνα το δικό μας χρέος, τις δικές μας ευθύνες. Γιατί μόνο με τη σωστή αξιολόγηση της ιστορικής εμπειρίας μπορούμε να δημιουργήσουμε προϋποθέσεις για την εθνική προκοπή.
Στις 28 του Οκτώβρη του 1940 ο φασισμός που ταυτίζεται με την έννοια του σκοταδισμού και της καταπίεσης, χτυπούσε την πόρτα της Ελλάδας. Ζητούσε «γην και ύδωρ». Ζητούσε να καθυποτάξει την περήφανη ελληνική ψυχή, να κουρελιάσει την προαιώνια αρετή του Έλληνα.

   Τότε, όπως και πάντα, δεν υπήρξε κανένα δίλημμα. Όταν ήλθε η φασιστική επίθεση, ο Ελληνικός λαός ενωμένος και σύσσωμος ξεχύθηκε στους δρόμους με δύναμη, με πάθος, με ενθουσιασμό. Οι Έλληνες πατριώτες πρόταξαν τα στήθια τους στο ξένο φασισμό και όρθωσαν το ΟΧΙ τους δυναμικό και νικηφόρο, γράφοντας το δοξασμένο έπος της Αλβανίας. Ο Ελληνικός λαός, αψηφώντας τότε αριθμητικές αναλογίες και ρεαλιστικούς υπολογισμούς, καταξίωσε το ένδοξο παρελθόν και το μεγαλείο της φυλής. Επιβεβαίωσε για μια ακόμα φορά ότι η μεγαλοσύνη στους λαούς μετριέται με το αγωνιστικό φρόνημα, την απόφαση για θυσία και «της καρδιάς το πύρωμα».

   Η αντίσταση της Ελλάδας ενάντια στο φασισμό και αργότερα ενάντια στο ναζισμό, είχε ένα πολύ σπουδαίο αποτέλεσμα, η συμβολή του οποίου στην έκβαση του πολέμου ήταν ουσιαστική. Εξαιτίας της αντίστασης που συνάντησε στην Ελλάδα, ο Χίτλερ αναγκάστηκε να αναβάλει την επίθεση του εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης για τόσες εβδομάδες, όσες αρκούσαν για να μην πέσει η Μόσχα. Επίσης έδωσε το χρόνο στην Αγγλία να σταθεροποιήσει τις θέσεις της στη Μεσόγειο, πράγμα που απέτρεψε τα σχέδια του Άξονα για κατάληψη της Βόρειας Αφρικής. Όλα αυτά συνέβαλαν στο να κερδηθεί αργότερα η μεγάλη νίκη από τους συμμάχους.

   Ο Ελληνικός λαός στάθηκε ο Ακρίτας της Ευρώπης και όλων των ελεύθερων λαών. Αγωνίστηκε για να προασπίσει την ελευθερία και τα δίκαια του, κι έγινε ο κυματοθραύστης πάνω στον οποίο έσπασαν τα κύματα της βαρβαρότητας και της βίας. Η μικρή Ελλάδα στάθηκε ο μεγάλος φρουρός των ιδανικών της ελευθερίας και της δικαιοσύνης και εμψύχωσε τους λαούς που είχαν κατατρομάξει από τη λαίλαπα του φασισμού και τις σιδερόφρακτες στρατιές του Χίτλερ και του Μουσολίνι. Με τις θυσίες, τους αγώνες, την τόλμη και την αρετή ο υπέροχος Ελληνικός λαός ανέτρεψε τα πλασματικά ισοζύγια και αναδείχθηκε βασικός συντελεστής της συντριβής του ναζισμού και του φασισμού.

    Σήμερα που η ψυχή μας αναπτερώνεται από την Επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, οφείλουμε να αντλήσουμε τα κατάλληλα διδάγματα και να ενεργοποιήσουμε την ιστορική μας μνήμη. Πρέπει να δούμε και να αξιολογήσουμε σωστά και τις αρετές του Έθνους αλλά και τις αδυναμίες μας και να στρατεύσουμε τις δυνάμεις μας στην υπηρεσία της εθνικής και φυσικής μας επιβίωσης.

  Το διαχρονικό μήνυμα της αντιφασιστικής νίκης των λαών είναι η υπεράσπιση της εθνικής ανεξαρτησίας, των πανανθρώπινων αξιών, της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας, της δημοκρατίας και της ειρήνης. Οι αρχές και οι αξίες που καθιέρωσαν οι λαοί με τους αγώνες και τις θυσίες τους, συνεχίζουν και σήμερα να αποτελούν το ζητούμενο και το στοίχημα ολόκληρης της ανθρωπότητας.

   Η 28η Οκτωβρίου δεν αποτελεί μια απλή επέτειο, αλλά μια παγκόσμια παρακαταθήκη και στέλνει μήνυμα ειρήνης, φιλίας και συνεργασίας των κρατών ενάντια σε ότι απειλεί τις αρχές, τις ιδέες και τους θεσμούς που καθιέρωσαν με τις θυσίες τους, διά μέσου των αιώνων, οι λαοί. Έτσι και εμείς σήμερα εμπνεόμαστε από τα ιδανικά για τα οποία πολέμησαν οι Έλληνες. Από το θάρρος, την αποφασιστικότητα και τον απαράμιλλο ηρωισμό που επέδειξαν οι μαχητές αλλά και ο απλός λαός στην αντίσταση κατά των φασιστικών δυνάμεων και που προκάλεσε το θαυμασμό ολόκληρου του κόσμου, φίλων και εχθρών αντλούμε δύναμη για να συνεχίσουμε.

   Σήμερα, σε ένα κόσμο που αλλάζει με γοργούς ρυθμούς, έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε την ιστορική μνήμη, να μεταλαμπαδεύσουμε τα μηνύματα της θυσίας για ένα υπέρτατο σκοπό, ανώτερο από την φυσική μας παρουσία, στις επόμενες γενιές, να τους δώσουμε όραμα και πίστη. Έτσι μονάχα θα μπορέσουμε να ανταποκριθούμε στις προκλήσεις της νέας χιλιετίας, στους κινδύνους που ελλοχεύουν πίσω από την παγκοσμιοποιημένη αντίληψη των κοινωνιών.

Σημ.: ’Το εύδαιμον το ελεύθερον, το δ’ ελεύθερον το εύψυχον.
Ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι’.
(από τον Επιτάφιο του Περικλή)

Νίκος Τζανάκος

 







 

Η βία και η επιθετικότητα αποτελούν εκδηλώσεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς που παρατηρούνται από την παιδική ακόμη ηλικία και συνιστούν ένα άξιο προσοχής κοινωνικό φαινόμενο. Η επιθετικότητα είναι μία έκφραση θυμού για την ματαίωση ή την αναβολή εκπλήρωσης μίας ανάγκης ή επιθυμίας. Έτσι και το παιδί χρησιμοποιεί την επιθετικότητα ως μέσο για την επίτευξη κάποιας επιθυμίας του ή προκειμένου να μιμηθεί επιθετικά πρότυπα. Σε κάθε περίπτωση η επιθετική συμπεριφορά εμπεριέχει εχθρική διάθεση και συνοδεύεται από αρνητικά συναισθήματα. Ο θυμός του παιδιού εκδηλώνεται κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με τον χαρακτήρα και την ηλικία του. Ειδικότερα η βίαιη συμπεριφορά στο σχολικό χώρο είναι ένα φαινόμενο που προκαλεί την ανησυχία γονέων και εκπαιδευτικών και εκδηλώνεται από κάποιους μαθητές με αποδέκτες τους συμμαθητές τους, τους εκπαιδευτικούς ή τη σχολική περιουσία. Η επιθετική συμπεριφορά που εκδηλώνεται στο σχολικό χώρο έχει σχέση με τις αλληλεπιδράσεις των παιδιών μεταξύ τους, με τις πιέσεις, το άγχος και την αγωνία που μερικά παιδιά εισπράττουν από το πρόγραμμα και τον τρόπο λειτουργίας του σχολείου. Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα επιθετικής συμπεριφοράς χαρακτηρίζονται από ανυπακοή, έλλειψη συνεργατικής διάθεσης, αρνητισμό ως προς τις απαιτήσεις και τους κανόνες του σχολείου, απάθεια, αντιδραστική και προκλητική συμπεριφορά προς άτομα που κατέχουν εξουσία. Ακόμη τα επιθετικά παιδιά αδυνατούν να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και λένε συχνά ψέματα.

Μία μορφή που μπορεί να πάρει η σχολική επιθετικότητα είναι η αμφίδρομή επιθετική συμπεριφορά ανάμεσα στα ίδια τα παιδιά.

Οι λόγοι που οδηγούν στη δημιουργία της είναι ποικίλοι και βρίσκονται στη μίμηση διδασκαλικών και γονεϊκών προτύπων, στον ανταγωνισμό ανάμεσα στους μαθητές, στην περιθωριοποίηση ορισμένων παιδιών ή στην κατηγοριοποίησή τους με διάφορες αφορμές. Πιο συγκεκριμένα, η θυματοποίηση ή ο εκφοβισμός αφορά βίαιες και επιθετικές πράξεις που ασκούνται επανειλημμένα από ένα παιδί ή από μία ομάδα παιδιών εναντίον κάποιου άλλου παιδιού, με στόχο να του προκαλέσουν σωματικό ή και ψυχικό πόνο.

ΠΩΣ ΕΚΔΗΛΩΝΕΤΑΙ

Ο εκφοβισμός εκδηλώνεται είτε με άμεση επίθεση προς το αδύναμο παιδί, είτε έμμεσα από την απομόνωση και τον αποκλεισμό του.

Μελέτες δείχνουν πως όσο καλύτερη εικόνα έχει ένα παιδί για τον εαυτό του τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να γίνει στόχος επιθετικών πράξεων. Οι αποδέκτες του εκφοβισμού είναι συνήθως αδύναμα παιδιά, που δυσκολεύονται να προστατεύσουν τον εαυτό τους, νιώθουν ανασφάλεια και άγχος, έχουν ελάχιστους φίλους και, κατά κύριο λόγο, δεν είναι επιθετικά. Οι συναισθηματικές και συμπεριφορικές επιρροές  στα παιδιά – θύματα είναι πολύ σημαντικές. Η ανάπτυξη χαμηλής αυτοεκτίμησης, η απομόνωση, τα συμπτώματα κατάθλιψης, οι απουσίες και η δυσκολία στη συγκέντρωση είναι λίγα μόνο από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά που δέχονται τον εκφοβισμό των συμμαθητών τους.

Η βία και η εκδήλωση επιθετικότητας στο σχολικό χώρο μπορεί ακόμη να προέρχεται από τους μαθητές με αποδέκτη τον εκπαιδευτικό. Η επιθετικότητα των μαθητών προς τον δάσκαλο έχει τις ρίζες της στην εξουσία του δασκάλου, στην αδυναμία ή και στην άρνηση του μαθητή να πειθαρχήσει και να αποδεχτεί τη σχολική κουλτούρα, στην αγνόηση της προσωπικότητας του παιδιού κατά την αξιολόγηση, στην απονομή στερεοτύπων και ετικετών, στην διάψευση των προσδοκιών του παιδιού για τον δάσκαλο ή και στην ίδια την επιθετικότητα του εκπαιδευτικού.

ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ

Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι τα ίδια τα επιθετικά παιδιά αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της συμπεριφοράς τους, καθώς δεν έχουν τη δυνατότητα να μάθουν κοινωνικά αποδεκτές συμπεριφορές, οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση για μία ομαλή μελλοντική ένταξη στο κοινωνικό σύνολο. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού εδώ είναι πολύτιμος καθώς εκείνος οφείλει να βοηθήσει το επιθετικό και βίαιο παιδί μέσω της ενσυναίσθησης. Η συνεργασία του εκπαιδευτικού με το επιθετικό παιδί είναι το παν και η ικανότητα του πρώτου να δείχνει κατανόηση για την προβληματική συμπεριφορά του δεύτερου αποτελεί την ουσία της συνεργασίας για τη λύση του προβλήματος. Αρχικά ο εκπαιδευτικός μπορεί να παραμείνει δίπλα στο παιδί όταν αυτό βιώνει θυμό και να το παρατηρήσει, έτσι ώστε να εντοπιστεί η έναρξη των αρνητικών συναισθημάτων του. Μέσω της αποδοχής των συναισθημάτων του παιδιού ο εκπαιδευτικός θα μπορέσει να χειριστεί τα ίδια τα συναισθήματα και να ηρεμήσει το παιδί. Με αυτό τον τρόπο θα τεθεί η βάση έτσι ώστε το παιδί να μάθει να διαχειρίζεται μόνο του τα συναισθήματά του.

OI ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Κάποιες βασικές τεχνικές προκειμένου να καταφέρει κάτι τέτοιο ο εκπαιδευτικός είναι οι εξής:

1) συντονισμός των συναισθημάτων του εκπαιδευτικού με αυτά του παιδιού,

2) εστίαση της προσοχής στη γλώσσα του σώματος και στις εκφράσεις του προσώπου του παιδιού,

3) όταν ο εκπαιδευτικός θέλει να μιλήσει στο παιδί κατεβαίνει στο επίπεδό του έτσι ώστε να βρίσκεται στο ύψος του,

4) απόλυτη συγκέντρωση σε αυτά που λέει το παιδί και σοβαρή αντιμετώπιση των προβλημάτων του,

5) χαρακτηρισμός της συμπεριφοράς και όχι του ίδιου του παιδιού.

Ο εκπαιδευτικός έχει τη δυνατότητα να βοηθήσει το παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του και να το μάθει να χαλαρώνει.

Τέλος το πιο σημαντικό βήμα είναι να βοηθήσει ο εκπαιδευτικός το παιδί να κατανοήσει το ίδιο το συναίσθημα που κρύβεται πίσω από την επιθετική συμπεριφορά και να του μάθει πως κάποιες συμπεριφορές απλώς δεν είναι αποδεκτές ενισχύοντας το παιδί όταν εκδηλώνει αποδεκτές συμπεριφορές.

Το παιδί πρέπει να κατανοήσει ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο συναίσθημά του αλλά στον τρόπο που το εκφράζει. Στο παιδί πρέπει να δοθούν επιλογές από τις οποίες θα επιλέξει μόνο του την κατάλληλη. Ακόμη πρέπει να λαμβάνει την ειλικρίνεια και τον έπαινο από τον εκπαιδευτικό και όχι την απόρριψη, έτσι ώστε να ενισχυθεί να θέσει ως στόχο την αλλαγή του τρόπου συμπεριφοράς του και να κάνει βήματα προσπάθειας για να το επιτύχει. Φυσικά πέραν όλων των παραπάνω ο εκπαιδευτικός πρέπει πρώτα να παρατηρήσει τη δική του συμπεριφορά και να καταλήξει στο εάν αυτή είναι η κατάλληλη. Επιπροσθέτως απαραίτητη κρίνεται η συνεργασία του εκπαιδευτικού με τους γονείς του επιθετικού παιδιού.

ΤΟ ΠΙΟ ΙΣΧΥΡΟ ΜΕΤΡΟ Η ΠΡΟΛΗΨΗ

Το πιο ισχυρό μέτρο αντιμετώπισης της βίας και της επιθετικότητας στο σχολείο είναι η πρόληψη, η οποία επιτυγχάνεται μέσω της ενασχόλησης με τις ανάγκες και τα συναισθήματα του παιδιού, με τη παρατήρηση και αλλαγή των προτύπων μίμησης που δίνουν στα παιδιά γονείς και εκπαιδευτικοί και την ενημέρωση των ενηλίκων γύρω από το κοινωνικό αυτό φαινόμενο που ταλανίζει τους σχολικούς χώρους. Η πρόγνωση του φαινομένου υποδεικνύει ότι τα επιθετικά παιδιά, εφόσον δεν συντελεστεί αποτελεσματική αντιμετώπιση και παρέμβαση στην συμπεριφορά τους, εξελίσσονται σε παραβατικούς εφήβους και εγκληματικούς ενήλικες.

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE