Χρυσή Αυγή: Η ιστορία ως φάρσα και τραγωδία

Πριν ο επικεφαλής της Χρυσής Αυγής Νίκος Μιχαλολιάκος αναλάβει την «πολιτική ευθύνη» για την δολοφονία του Παύλου Φύσσα, είχε προηγηθεί μερικές δεκαετίες πριν ο ιδρυτής του φασισμού, ο Μπενίτο Μουσολίνι.

Σε ιστορική του ομιλία στο ιταλικό κοινοβούλιο, τον Μάιο του 1924, ο Μουσολίνι, ως πλέον πρωθυπουργός της Ιταλίας, είχε αναλάβει την «πολιτική ευθύνη» για την απαγωγή και την δολοφονία από μέλη του φασιστικού κόμματος, του επικεφαλής των Ιταλών Σοσιαλιστών (και παλιού του συντρόφου) Τζιάκομο Ματεότι.

Η συγκεκριμένη δολοφονία είχε προκαλέσει πολιτικό «σεισμό» στην Ιταλία, με τα τότε δημοσιεύματα του διεθνούς τύπου να αναφέρονται για «την αρχή του τέλους του φασισμού». Στην πραγματικότητα συνέβη ακριβώς το αντίθετο.

Η δολοφονία Ματεότι ήταν το έναυσμα για την ολική απαγόρευση των αντιπολιτευόμενων στον Μουσολίνι πολιτικών κομμάτων, που μέχρι τότε λειτουργούσαν υπό καθεστώς ανοχής. Ο Μουσολίνι είχε πλέον αποκτήσει ολοκληρωτικές εξουσίες.

Ο ίδιος δήλωνε περήφανα (και ίσως προφητικά) πως «αν ο φασισμός είναι εγκληματική οργάνωση, εγώ είμαι ο αρχηγός της». Την ίδια στιγμή το Φασιστικό Κόμμα σημείωνε ρεκόρ εγγραφών νέων μελών, σε σημείο που να προκαλείται δυσπιστία στους «βετεράνους» του κόμματος.

Μερικά χρόνια αργότερα, τον Αύγουστο του 1932, μία ομάδα των ναζιστικών Ταγμάτων Εφόδου, ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου τον συνδικαλιστή ανθρακωρύχο Konrad Pietrzuch στην Ανω Σιλεσία, μπροστά στα μάτια της ανήμπορης μητέρας του.

Στην δίκη που ακολούθησε, ο επικεφαλής του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος Αδόλφος Χίτλερ είχε δηλώσει πως καταδικάζει την πράξη, σημειώνοντας όμως «πως είναι δεσμευμένος με απεριόριστη πίστη προς τους συντρόφους του».

Λίγους μήνες μετά, οι ναζί κατέκτησαν το 33% των ψήφων και ο πρόεδρος Χίντεμπουργκ ήρε τους ενδοιασμούς του, διορίζοντας τον καγκελάριο. Ταυτόχρονα οι στρατιές των Ταγμάτων Εφόδου είχαν πολλαπλασιαστεί σε τέτοιο βαθμό, που ανησύχησαν μέχρι και τον ίδιο τον Χίτλερ.

Προχωρούμε σε αυτήν την ιστορική αναδρομή για να επισημάνουμε πως δεν ήταν καθόλου δεδομένο πως η δολοφονία του Φύσσα θα κατέληγε στην πολιτική περιθωριοποίηση της Χρυσής Αυγής, που προηγήθηκε της ιστορικής απόφασης του ελληνικής δικαιοσύνης.

Υπενθυμίζουμε πως στις Ευρωεκλογές που ακολούθησαν την δολοφονία του Παύλου Φύσσα, το νεοναζιστικό κόμμα κατέκτησε ένα ποσοστό της τάξης του 7%. Τελικώς αυτό «ξεφούσκωσε», παρόλο που η δημόσια ατζέντα ήταν κατ' εξοχήν προνομιακή για την Χρυσή Αυγή (μεταναστευτικό, Μακεδονικό).

Η εξήγηση είναι απλή. Η Χρυσή Αυγή λειτουργούσε περισσότερο ως «απομίμηση» των Ταγμάτων Εφόδου και των Μελανοχιτώνων, χωρίς ποτέ να αποκτήσει ισχυρή μαζική συγκρότηση. Ακόμα και όταν μεσορανούσε στις δημοσκοπήσεις, η Χρυσή Αυγή είχε κυρίως συμπαθούντες ψηφοφόρους, όχι όμως ενεργούς ακτιβιστές.

Σε συνθήκες όμως πολιτικής ρευστότητας, οι ψηφοφόροι μετακινούνται έυκολα. Εχοντας επιπλέον σοβαρές δικαστικές και ποινικές εκκρεμότητες, η Χρυσή Αυγή υποχεώθηκε να μετριάσει τον «τραμπούκικο ακτιβισμό» της, που ηταν ακριβώς αυτός που την έκανε ελκυστική στους συμπαθούντες της.

Η απονομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος υπήρξε «ούριος άνεμος» για την οργάνωση του Νίκου Μιχαλολιάκου, αλλά αυτή αποδείχτηκε τελικώς προσωρινή. Για να παραφράσουμε τον Μαρξ, η ιστορία έμελε να επαναληφθεί ταυτόχρονα ως φάρσα, αλλά και δυστυχώς, ως τραγωδία.

* Ο Γιώργος Λυκοκάπης είναι δημοσιογράφος, διεθνολόγος

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE