Με τα μάτια των ξένων…

Τηλεόραση… Ειδήσεις… Συμφωνία καθορισμού ΑΟΖ Ελλάδος - Αιγύπτου, Σύμφωνο φιλίας με… Προσφυγή στα Ηνωμένα Εθνη για…

Είναι γεγονός ότι βρισκόμαστε σε μια δύσκολη ιστορική περίοδο. Μια περίοδο που χρειάζεται να μετράμε τους φίλους μας και τους λιγότερο φίλους μας… Για να μην αναφερθώ στους εχθρούς μας…

Αυτό, όμως, δεν είναι κάτι που συμβαίνει μόνον τώρα… μόνον στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή…

Από τη μετεπαναστατική περίοδο και τη σύσταση του νεότευκτου ελληνικού κράτους η Ευρώπη υπήρξε έννοια αμφίσημη. Υπήρξε πρότυπο αλλά και απειλή, προστάτευσε αλλά και απαίτησε…

Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, οι αντιφάσεις, οι ανησυχίες και οι ανασφάλειες των Ελλήνων -στο παρελθόν αλλά και σήμερα- να είναι υπαρκτές, όπως και ο ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων και η διπλωματία των πολεμικών μηχανών… Και, φυσικά, δεν έλειψαν οι πολιτικές και ιδεολογικές συγκρούσεις του μικρού μας έθνους που ακόμα αναζητάει τη θέση του στη μεταβαλλόμενη ευρωπαϊκή σκηνή από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα.

Για όλα τα πιο πάνω θεώρησα σημαντικό να μοιραστώ μαζί σας κάποια ψήγματα από την οπτική των ξένων για μας, καλή ή κακή, από δημιουργίας του μικρού μας κράτους, μέχρι σήμερα…

Θα ξεκινήσω από το βρετανό ιστορικό Ντέιβιντ Μπρούερ, ο οποίος αναφέρει σε συνέντευξή του: «Πολλοί πηγαίνουν σε μια ξένοι χώρα, ξαπλώνουν σε μια παραλία, περνούν καλά και αγνοούν τη ζωή και την ιστορία του τόπου γύρω τους… Υπάρχουν κι εκείνοι που θέλγονται από την Ιστορία και τότε σε ένα ταξίδι αποκλείεται να μην αναρωτηθούν για το μέρος όπου βρίσκονται, για τη νοοτροπία των ανθρώπων του, για το πώς είναι τα πράγματα και πώς έφτασαν ως εδώ…».

Πληροφοριακά, ο Μπρούερ ασχολήθηκε ιδιαιτέρως με την ελληνική Ιστορία, δημοσιεύοντας τρία έργα: «Η φλόγα της ελευθερίας», «Ελλάδα 1453-1821. Οι άγνωστοι αιώνες» και «Ελλάδα 1940-1949.Πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιος».

Στον αντίποδα, σαρκαστικός και διορατικός μαζί ο Gustave Flaubert ταξιδεύει το 1850 στην Ανατολή και στην Ελλάδα, που γι' αυτόν είναι «κάτι χειρότερο από Ανατολή». Στο «Γράμματα του Φλωμπέρ απ' την Ελλάδα» αναφέρει ότι «η Ελλάδα είναι τόπος αγριότερος κι από την έρημο, την σκεπάζουν η αθλιότητα, η βρώμα και η εγκατάλειψη… Δεν υπάρχει ούτε ένας δρόμος στην Ελλάδα, τόπος πολύ πιο άγριος και χίλιες φορές πιο uncomfortable απ' όλες τις Τουρκίες και απ' όλες τις Συρίες. Η Ακρόπολη όμως άξιζε από μόνη της όλο το ταξίδι».

Ο Φλωμπέρ περιγράφει με αμείλικτο ρεαλισμό, αλλά και με την αλαζονία του δυτικού κοσμοπολίτη τη βασίλισσα Αμαλία, τον Κανάρη, τους κουτοπόνηρους δραγουμάνους καθώς και τις άθλιες συνθήκες υγιεινής.

Φεύγοντας φυσικά, δεν παραλείπει να πάρει και το κάτι τι του… «Όσο για ενθύμια από την Ελλάδα φέρνουμε μαζί μας δύο μαρμάρινα κομμάτια από την Ακρόπολη της Αθήνας και από το ναό του Επικουρείου Απόλλωνος!»

Δεν έχει την ίδια άποψη με τον ομοεθνή του, ο κορυφαίος σύγχρονος γάλλος ιστορικός Patrick Boucheron, ο οποίος στην επιμέλεια της «Παγκόσμιας Ιστορίας της Γαλλίας» (Histoire Mondiale de la France) παρουσιάζει την Ελληνική Επανάσταση του 1821 ως κεφάλαιο της ιστορίας της Γαλλίας, με τίτλο «Συνδράμοντας τους Ελληνες», με υπογραφή του ιστορικού Ερβέ Μαζιρέλ, και το εντάσσει στην ενότητα «Μια πατρίδα για την παγκόσμια επανάσταση».

Γιατί;

Γιατί στις 25 Φεβρουαρίου 1825 ιδρύεται στο Παρίσι μια φιλελληνική επιτροπή, όπου φιλελεύθεροι, συντηρητικοί, κυρίες της καλής κοινωνίας κινητοποιούνται υπέρ της Ελληνικής Επανάστασης.

Δε λείπουν οι διανοούμενοι που δεν έχουν επισκεφθεί την Ελλάδα, αλλά γράφουν γι' αυτήν. Ο Edgar Allan Poe, για παράδειγμα, αν και δεν πάτησε ποτέ το πόδι του στη Ζάκυνθο, εμπνευσμένος από τον Σατωμπριάν, συνθέτει το 1836 ένα πένθιμο σονέτο για το Τζάντε με τη θρυλική φράση «όχι πια» που θα γίνει διάσημη στο «Κοράκι».

«Ωραίο νησί, που απ' το πιο ωραίο λουλούδι

Τ' ολόγλυκο γεννήθηκε όνομά σου

Πόσες στιγμές πανώριες, σαν τραγούδι

Δε φέρνει η θύμηση στ' αντίκρυσμά σου!...»

Ενας άλλος ιστορικός, ο Κρίστοφερ Μόνταγκιου Γούντχαουζ εξέδωσε το 1950 το βιβλίο «1821. Ο Πόλεμος της Ελληνικής Ανεξαρτησίας». Εκεί διατυπώνει την άποψη ότι η έρευνα και η μελέτη της Ελληνικής Επανάστασης είχε μέλλον μπροστά της. Εκτιμούσε ότι η επιτυχία της επανάστασης και η επίτευξη της ελληνικής ανεξαρτησίας ήταν «ένα θαυμαστό επεισόδιο της ευρωπαϊκής ιστορίας, για το οποίο τα εύσημα δεν ανήκουν στον σχεδιασμό ενός ανθρώπου, αλλά στο αδάμαστο φρόνημα ενός εμπνευσμένου λαού».

Ηταν μόλις 23 ετών, ο Oscar Wilde όταν επισκέφθηκε το 1877, την Ολυμπία, τις Μυκήνες -δεν είχαν καεί τότε- και την Ακρόπολη, μαζί με τον ελληνιστή καθηγητή και μέντορά του Τζον Πέντλαντ Μαχάφι. Θεώρησε, μάλιστα, ότι αποβλήθηκε από την Οξφόρδη λόγω αυτού του ταξιδιού. Λάτρης του αρχαιοελληνικού πολιτισμού, δε ντράπηκε να φωτογραφηθεί φορώντας φουστανέλλα. Στο ποίημά του Impression de voyage καταγράφει τις εντυπώσεις του:

«Από την πλώρη την ψηλήν η Ζάκυνθος

προβάλλει,

Δάση μικρά μ' ελιόδεντρα, ο βράχος της Ιθάκης

οι κόλποι κι η ψηλή κορφή του Λύκαιου

χιονισμένη

και πέρα οι λουλουδόσπαρτοι λόφοι

της Αρκαδίας.

Κι όταν ο ήλιος καίγονταν σε μια πανώρια δύση

και πορφυρός βυθίζονταν στης θάλασσας τα βάθη,

επάτησα, τέλος, κι εγώ το χώμα της Ελλάδος!»

Κατάκολο - O.W.

Η γνωστή συγγραφέας Virginia Woolf επισκέπτεται την Ελλάδα για δεύτερη φορά την άνοιξη του 1932. Η χώρα βρίσκεται σε οικονομική και πολιτική κρίση και η Βιρτζίνια Γουλφ παρατηρεί στο έργο της «Ελλάδα και Μάης μαζί» «την πιο όμορφη χώρα που έχει απομείνει τελείως ανέγγιχτη, στην πραγματικότητα απολίτιστη».

Το σεβασμό του για την Ελλάδα δείχνει με τον τρόπο του ο Lawrence Ferlinghetti, ιστορική μορφή του μπίτνικ κινήματος και ψυχή του θρυλικού βιβλιοπωλείου και εκδοτικού οίκου του Σαν Φρανσίσκο «City Lights». Το Μάρτιο του 2001, απαγγέλει στους Δελφούς, γιορτάζοντας την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, το ποίημά του «The Oracle at Delphi» επιβεβαιώνοντας την αγάπη του για την Ελλάδα και τον πολιτισμό της.

Τέλος ο Lawrence Durrell, συγγραφέας του «Αλεξανδρινού Κουαρτέτου», εκθειάζει το τοπίο της Κέρκυρας όπου έζησε από το 1935 ως το 1939, στο Λευκό Σπίτι στο Καλάμι. Οι αναμνήσεις του Ντάρελ από το νησί ζωντανεύουν στη «Σπηλιά του Πρόσπερου».

«Είναι Απρίλιος και έχουμε νοικιάσει το σπίτι ενός γέρου ψαρά, στη βορινή ακτή του νησιού… Αυτό είναι τώρα το σπιτικό μας και καθόλου δεν το μετανιώνουμε. Ενας ολόκληρος κόσμος. Η Κέρκυρα…»

Είναι ένα μόνον ένα μικρό μέρος από την Ελλάδα όπως την είδαν, τη φαντάστηκαν, την αγάπησαν ή τη μίσησαν πνευματικοί άνθρωποι από όλο τον κόσμο.

Χωρίς τσολιαδάκια, γαϊδουράκια και ψεύτικα κιονόκρανα… Χωρίς μουζάκα και σουβλάκι…

Μια εικόνα δουλεμένη από τον ήλιο, την πέτρα και το νερό… όπου κυριαρχεί η ανθρώπινη προσωπικότητα!

ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

 

 

 

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE