ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ: Διεθνές πρόγραμμα Reach to Recovery 2019

 Το διεθνές πρόγραμμα Reach to Recovery (Φτάνοντας στην Ανάρρωση), εφαρμόζεται σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο από γυναίκες που έχουν επιβιώσει από τον καρκίνο του μαστού. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα εφαρμόζεται αποκλειστικά από το ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ σε Αττική, Αχαΐα και Θεσσαλονίκη.

Γυναίκες από όλα τα μέρη του κόσμου παρακολούθησαν το συνέδριο

Στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Πράγα από τις 12-15 Ιουνίου του 2019 είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τη γυναίκα με καρκίνο του μαστού σήμερα, και να συναντήσουμε γυναίκες από όλα τα μέρη του κόσμου, με μόνη κοινή την εμπειρία του καρκίνου του μαστού. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα ζητήματα που απασχολούν τις γυναίκες που νοσούν είναι κοινά, οι φόβοι, η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, η σχέση με τον σύντροφο, η εικόνα του εαυτού, η οικονομική και επαγγελματική κατάσταση της ασθενούς, η γονιμότητα μετά την ασθένεια αλλά και η μετάσταση απασχολούν την γυναίκα κάθε εθνικότητας.

Η Ελληνική συμμετοχή

Η συμμετοχή της Ελλάδας υπήρξε σημαντική καθώς μια πολυάριθμη ομάδα εκπροσώπων του Σ.Γ.Κ.Μ. «ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ» (Αθήνα και Πάτρα) παρακολούθησε το συνέδριο ενώ υπήρξαν και 3 αξιόλογες τοποθετήσεις στο πρόγραμμα του συνεδρίου. Η Ίρις Αργύρη μέλος του ΔΣ του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ παρουσίασε το πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού που υλοποιεί ο Πανελλήνιος Σύλλογος στους χώρους εργασίας. Η Αγγελική Στεφανάκη, ταμίας του ΔΣ του Συλλόγου της Πάτρας μίλησε, μέσα από την προσωπική της ιστορία, για τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα μια ασθενής με μεταστατικό καρκίνο μαστού στα εργασιακά, στο κοινωνικό περιβάλλον, στην συνεχιζόμενη περίθαλψη, που απαιτεί η μετάσταση, τα δικαιώματα και τις δυσκολίες. Τέλος η Κλαίρη Τζιομάκη, επιστημονικά υπεύθυνη του Συλλόγου στην Πάτρας αναφέρθηκε στην εμπειρία και τα βιώματα των ζευγαριών που η γυναίκα νοσεί με καρκίνο μαστού κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Από το ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ ΑΧΑΙΑΣ το συνέδριο παρακολούθησαν επίσης η Πρόεδρος του Συλλόγου κα Λιολιώ Κολυπέρα και το μέλος του ΔΣ κα Γεωργία Μοσχονά.

Η σημασία της αλληλοβοήθειας

Το πρόγραμμα αλληλοβοήθειας του Reach to Recovery εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η εφαρμογή του σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, οι οποίες ακολουθούν με γρήγορους ρυθμούς αυτούς του δυτικού κόσμου. Ένθερμες εθελόντριες του προγράμματος παρουσίασαν τον τρόπο εργασίας τους στις χώρες τους. Η κάθε οργάνωση εφαρμόζει τις βασικές αρχές του προγράμματος βασισμένες στις ιδιαιτερότητες της περιοχής και της χώρας τους. Η ανάπτυξη του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αξιοποιούνται για την εφαρμογή της αλληλοβοήθειας σε γυναίκες που μένουν σε μακρινές και απομακρυσμένες περιοχές.

Οι εθελόντριες που υποστηρίζουν το πρόγραμμα είναι σημαντικό:

Να εκπαιδεύονται και να υποστηρίζονται
Να έχουν δεξιότητες επικοινωνίας
Να αναπτύσσουν το αίσθημα της συμπόνιας
Να αποφεύγουν την όποια κριτική
Να μπορούν να ακούν περισσότερο και να μιλάνε λιγότερο
Να ακούν με όλη τους την ψυχή
Να προσέχουν και να διαφυλάττουν τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών
Να μην μεταφέρουν πληροφορίες των ασθενών σε τρίτους
Να μην ξεχνούν ότι δεν είναι γιατροί και μπορούν να δίνουν μόνο πληροφορίες που διευρύνουν τους ορίζοντες των ασθενών για να πάρουν αποφάσεις (όπως π.χ. δικαιούστε να πάρετε κι άλλη γνώμη, ρωτήστε τον γιατρό σας για τις παρενέργειες του φαρμάκου που παίρνετε)
Να είναι ευαισθητοποιημένες και ενήμερες για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού
Οι ψυχοκοινωνικές ανάγκες μετά τον καρκίνο του μαστού

Η ποιότητα ζωής (Quality of Life QOL) των γυναικών με καρκίνο μαστού, υπήρξε σημαντική ενότητα του συνεδρίου. Ζητήματα όπως η εικόνα σώματος της γυναίκας που έχει υποβληθεί σε χειρουργικές επεμβάσεις, η σεξουαλική της ζωή, η αποκατάσταση μαστού και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη αποτελούν τομείς της ζωής της γυναίκας στους οποίους χρειάζονται παρεμβάσεις.

Επιπλέον αναπτύχθηκαν θέματα σχετικά με τον καρκίνο του μαστού στις νεότερες γυναίκες, ζητήματα επιβίωσης, επαγγελματικά θέματα και θέματα γονιμότητας. Όπως οι νέες μελέτες, που παρουσιάστηκαν επίσης στο πρόσφατο συνέδριο της ESMO 2019 στο Βερολίνο, αναφέρουν, είναι ασφαλές για μια γυναίκα να μείνει έγκυος μετά την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Οι ογκολόγοι οφείλουν να συζητούν το θέμα αυτό πριν την έναρξη θεραπείας του καρκίνου καθώς η μορφή θεραπείας που ακολουθείται επηρεάζει την δυνατότητα γονιμότητας της γυναίκας.

Η ψυχολογία των γυναικών που υποβάλλονται σε πλαστική αποκατάσταση μετά την μαστεκτομή επηρεάζεται θετικά ενώ βελτιώνεται η αυτοεικόνα του σώματος της γυναίκας, η ερωτική της ζωή και η αυτοπεποίθηση της.

Τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης είναι αυξημένα στις γυναίκες που νοσούν με καρκίνο μαστού και σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια. Όλοι οι ογκολογικοί ασθενείς περνάνε φάσεις λύπης και θλίψης. Ένα ποσοστό 25% των ογκολογικών ασθενών, βιώνουν μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής οι ασθενείς αυτοί έχουν κατά 10% μεγαλύτερα ποσοστά αυτοκτονίας σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Ο καρκίνος ενεργοποιεί επίσης τον φόβο θανάτου, διακόπτει το πλάνο ζωής των ανθρώπων, φέρνει σωματικές αλλαγές που επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση, φέρνει αλλαγές στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή των ασθενών και εγείρει οικονομικά και νομικά θέματα. Σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς αισθάνονται ανάξιοι να ζουν και βιώνουν ενοχή, παρουσιάζουν απώλεια συγκέντρωσης και μνήμης, δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις και κατακλύζονται από σκέψεις θανάτου. Ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν αγχώδεις διαταραχές και εκδηλώνουν κρίσεις πανικού.

Οι ογκολογικοί ασθενείς έρχονται αντιμέτωποι με απανωτές απώλειες. Μια σημαντική απώλεια που βιώνουν οι γυναίκες με καρκίνο μαστού είναι η διάθεση για οικειότητα και σεξουαλικότητα. Σημαντικές αλλαγές συμβαίνουν όπως: πρόωρη εμμηνόπαυση, πόνος, κούραση, μειωμένη λίμπιντο, στεγνότητα του κόλπου, φόβος απόρριψης και αποτυχίας. Οι γυναίκες που δεν έχουν κάποιον σύντροφο δυσκολεύονται να αποκτήσουν μετά τον καρκίνο, ενώ θέματα σεξουαλικότητας και γονιμότητας δημιουργούν άγχος και αναστολή.

Τα ζητήματα σεξουαλικότητας μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα, τόσο από τις ασθενείς όσο και από τους γιατρούς με αποτέλεσμα να αποφεύγεται η συζήτηση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.

Καθώς όλα τα παραπάνω ζητήματα επιδέχονται βελτίωσης οι ειδικοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας χρειάζεται να είναι στη διάθεση των ασθενών και οι ογκολόγοι οφείλουν να συνδέουν τις ασθενείς με τις ειδικότητες ψυχικής υγείας.

Ο Προχωρημένος/Μεταστατικός Καρκίνος Μαστού

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα του συνεδρίου αποτέλεσε η ενότητα για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού. Ο μεταστατικός καρκίνος μαστού αποτελεί μια νέα ενότητα πάνω στην οποία χρειάζεται να εργαστούμε με επιμονή, καθώς ο αριθμός των γυναικών που έχουν διαγνωστεί με μετάσταση αυξάνεται. Έρευνες έχουν δείξει ότι έχει αυξηθεί ο μέσος όρος επιβίωσης των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο μαστού, ωστόσο ένα μεγάλο ποσοστό αυτών λαμβάνουν υποστήριξη από online κοινότητες καθώς αισθάνονται ότι δεν ενσωματώνονται στις ήδη υπάρχουσες κοινότητες των γυναικών με πρωταρχικό καρκίνο μαστού.

Σε μεγάλο ποσοστό οι ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο μαστού βιώνουν: κούραση, αϋπνίες, διάρροιες ή δυσκοιλιότητα, πόνο, γνωστικά ζητήματα, εξάψεις, καθημερινή νωθρότητα, περιφερική νευροπάθεια, αύξηση ή μείωση βάρους, διαταραχές της διάθεσης και άγχος, ναυτία. Χρειάζεται σωστή ιεράρχηση και διαχείριση των θεμάτων που ανακύπτουν. Είναι σημαντικό ο ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο μαστού να έχουν σωστή πληροφόρηση, να έχουν λύσεις σε πρακτικά ζητήματα, να έχουν συναισθηματική υποστήριξη, άμεση αντιμετώπιση των σωματικών συμπτωμάτων, ψυχοκοινωνική ανακούφιση και βοήθεια στην λήψη αποφάσεων.

Ως Σύλλογοι ασθενών, οφείλουμε να θέτουμε τα ζητήματα του μεταστατικού καρκίνου μαστού, να ευαισθητοποιούμε και να ενημερώσουμε την κοινότητα, να θέτουμε το ζήτημα στην πολιτεία, να φροντίσουμε τα μέλη μας με μετάσταση μέσα από προγράμματα ενημέρωσης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, να οργανώσουμε καμπάνιες για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού μέσα από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Οφείλουμε να μιλήσουμε για την παρηγορητική φροντίδα και το τέλος της ζωής των ασθενών. Η διαδρομή που χρειάζεται να διανύσουμε τώρα μοιάζει πολύ με τη διαδρομή που έπρεπε να διανύσουν οι Σύλλογοι των ασθενών, χρόνια πριν, για τον πρωταρχικό καρκίνο μαστού.

Το διεθνές πρόγραμμα Reach to Recovery (Φτάνοντας στην Ανάρρωση), εφαρμόζεται σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο από γυναίκες που έχουν επιβιώσει από τον καρκίνο του μαστού. Στην Ελλάδα το πρόγραμμα εφαρμόζεται αποκλειστικά από το ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ σε Αττική, Αχαΐα και Θεσσαλονίκη.

Γυναίκες από όλα τα μέρη του κόσμου παρακολούθησαν το συνέδριο

Στο συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Πράγα από τις 12-15 Ιουνίου του 2019 είχαμε την ευκαιρία να ακούσουμε τα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τη γυναίκα με καρκίνο του μαστού σήμερα, και να συναντήσουμε γυναίκες από όλα τα μέρη του κόσμου, με μόνη κοινή την εμπειρία του καρκίνου του μαστού. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα ζητήματα που απασχολούν τις γυναίκες που νοσούν είναι κοινά, οι φόβοι, η αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, η σχέση με τον σύντροφο, η εικόνα του εαυτού, η οικονομική και επαγγελματική κατάσταση της ασθενούς, η γονιμότητα μετά την ασθένεια αλλά και η μετάσταση απασχολούν την γυναίκα κάθε εθνικότητας.

Η Ελληνική συμμετοχή

Η συμμετοχή της Ελλάδας υπήρξε σημαντική καθώς μια πολυάριθμη ομάδα εκπροσώπων του Σ.Γ.Κ.Μ. «ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ» (Αθήνα και Πάτρα) παρακολούθησε το συνέδριο ενώ υπήρξαν και 3 αξιόλογες τοποθετήσεις στο πρόγραμμα του συνεδρίου. Η Ίρις Αργύρη μέλος του ΔΣ του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ παρουσίασε το πρόγραμμα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού που υλοποιεί ο Πανελλήνιος Σύλλογος στους χώρους εργασίας. Η Αγγελική Στεφανάκη, ταμίας του ΔΣ του Συλλόγου της Πάτρας μίλησε, μέσα από την προσωπική της ιστορία, για τα πολλαπλά προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα μια ασθενής με μεταστατικό καρκίνο μαστού στα εργασιακά, στο κοινωνικό περιβάλλον, στην συνεχιζόμενη περίθαλψη, που απαιτεί η μετάσταση, τα δικαιώματα και τις δυσκολίες. Τέλος η Κλαίρη Τζιομάκη, επιστημονικά υπεύθυνη του Συλλόγου στην Πάτρας αναφέρθηκε στην εμπειρία και τα βιώματα των ζευγαριών που η γυναίκα νοσεί με καρκίνο μαστού κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Από το ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ ΑΧΑΙΑΣ το συνέδριο παρακολούθησαν επίσης η Πρόεδρος του Συλλόγου κα Λιολιώ Κολυπέρα και το μέλος του ΔΣ κα Γεωργία Μοσχονά.

Η σημασία της αλληλοβοήθειας

Το πρόγραμμα αλληλοβοήθειας του Reach to Recovery εφαρμόζεται σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η εφαρμογή του σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, οι οποίες ακολουθούν με γρήγορους ρυθμούς αυτούς του δυτικού κόσμου. Ένθερμες εθελόντριες του προγράμματος παρουσίασαν τον τρόπο εργασίας τους στις χώρες τους. Η κάθε οργάνωση εφαρμόζει τις βασικές αρχές του προγράμματος βασισμένες στις ιδιαιτερότητες της περιοχής και της χώρας τους. Η ανάπτυξη του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αξιοποιούνται για την εφαρμογή της αλληλοβοήθειας σε γυναίκες που μένουν σε μακρινές και απομακρυσμένες περιοχές.

Οι εθελόντριες που υποστηρίζουν το πρόγραμμα είναι σημαντικό:

Να εκπαιδεύονται και να υποστηρίζονται
Να έχουν δεξιότητες επικοινωνίας
Να αναπτύσσουν το αίσθημα της συμπόνιας
Να αποφεύγουν την όποια κριτική
Να μπορούν να ακούν περισσότερο και να μιλάνε λιγότερο
Να ακούν με όλη τους την ψυχή
Να προσέχουν και να διαφυλάττουν τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών
Να μην μεταφέρουν πληροφορίες των ασθενών σε τρίτους
Να μην ξεχνούν ότι δεν είναι γιατροί και μπορούν να δίνουν μόνο πληροφορίες που διευρύνουν τους ορίζοντες των ασθενών για να πάρουν αποφάσεις (όπως π.χ. δικαιούστε να πάρετε κι άλλη γνώμη, ρωτήστε τον γιατρό σας για τις παρενέργειες του φαρμάκου που παίρνετε)
Να είναι ευαισθητοποιημένες και ενήμερες για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού
Οι ψυχοκοινωνικές ανάγκες μετά τον καρκίνο του μαστού

Η ποιότητα ζωής (Quality of Life QOL) των γυναικών με καρκίνο μαστού, υπήρξε σημαντική ενότητα του συνεδρίου. Ζητήματα όπως η εικόνα σώματος της γυναίκας που έχει υποβληθεί σε χειρουργικές επεμβάσεις, η σεξουαλική της ζωή, η αποκατάσταση μαστού και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη αποτελούν τομείς της ζωής της γυναίκας στους οποίους χρειάζονται παρεμβάσεις.

Επιπλέον αναπτύχθηκαν θέματα σχετικά με τον καρκίνο του μαστού στις νεότερες γυναίκες, ζητήματα επιβίωσης, επαγγελματικά θέματα και θέματα γονιμότητας. Όπως οι νέες μελέτες, που παρουσιάστηκαν επίσης στο πρόσφατο συνέδριο της ESMO 2019 στο Βερολίνο, αναφέρουν, είναι ασφαλές για μια γυναίκα να μείνει έγκυος μετά την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού. Οι ογκολόγοι οφείλουν να συζητούν το θέμα αυτό πριν την έναρξη θεραπείας του καρκίνου καθώς η μορφή θεραπείας που ακολουθείται επηρεάζει την δυνατότητα γονιμότητας της γυναίκας.

Η ψυχολογία των γυναικών που υποβάλλονται σε πλαστική αποκατάσταση μετά την μαστεκτομή επηρεάζεται θετικά ενώ βελτιώνεται η αυτοεικόνα του σώματος της γυναίκας, η ερωτική της ζωή και η αυτοπεποίθηση της.

Τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης είναι αυξημένα στις γυναίκες που νοσούν με καρκίνο μαστού και σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς διστάζουν να ζητήσουν βοήθεια. Όλοι οι ογκολογικοί ασθενείς περνάνε φάσεις λύπης και θλίψης. Ένα ποσοστό 25% των ογκολογικών ασθενών, βιώνουν μείζονα καταθλιπτική διαταραχή, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής οι ασθενείς αυτοί έχουν κατά 10% μεγαλύτερα ποσοστά αυτοκτονίας σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Ο καρκίνος ενεργοποιεί επίσης τον φόβο θανάτου, διακόπτει το πλάνο ζωής των ανθρώπων, φέρνει σωματικές αλλαγές που επηρεάζουν την αυτοεκτίμηση, φέρνει αλλαγές στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή των ασθενών και εγείρει οικονομικά και νομικά θέματα. Σε πολλές περιπτώσεις οι ασθενείς αισθάνονται ανάξιοι να ζουν και βιώνουν ενοχή, παρουσιάζουν απώλεια συγκέντρωσης και μνήμης, δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις και κατακλύζονται από σκέψεις θανάτου. Ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν αγχώδεις διαταραχές και εκδηλώνουν κρίσεις πανικού.

Οι ογκολογικοί ασθενείς έρχονται αντιμέτωποι με απανωτές απώλειες. Μια σημαντική απώλεια που βιώνουν οι γυναίκες με καρκίνο μαστού είναι η διάθεση για οικειότητα και σεξουαλικότητα. Σημαντικές αλλαγές συμβαίνουν όπως: πρόωρη εμμηνόπαυση, πόνος, κούραση, μειωμένη λίμπιντο, στεγνότητα του κόλπου, φόβος απόρριψης και αποτυχίας. Οι γυναίκες που δεν έχουν κάποιον σύντροφο δυσκολεύονται να αποκτήσουν μετά τον καρκίνο, ενώ θέματα σεξουαλικότητας και γονιμότητας δημιουργούν άγχος και αναστολή.

Τα ζητήματα σεξουαλικότητας μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα, τόσο από τις ασθενείς όσο και από τους γιατρούς με αποτέλεσμα να αποφεύγεται η συζήτηση γύρω από το συγκεκριμένο θέμα.

Καθώς όλα τα παραπάνω ζητήματα επιδέχονται βελτίωσης οι ειδικοί επαγγελματίες ψυχικής υγείας χρειάζεται να είναι στη διάθεση των ασθενών και οι ογκολόγοι οφείλουν να συνδέουν τις ασθενείς με τις ειδικότητες ψυχικής υγείας.

Ο Προχωρημένος/Μεταστατικός Καρκίνος Μαστού

Ένα από τα πιο σημαντικά θέματα του συνεδρίου αποτέλεσε η ενότητα για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού. Ο μεταστατικός καρκίνος μαστού αποτελεί μια νέα ενότητα πάνω στην οποία χρειάζεται να εργαστούμε με επιμονή, καθώς ο αριθμός των γυναικών που έχουν διαγνωστεί με μετάσταση αυξάνεται. Έρευνες έχουν δείξει ότι έχει αυξηθεί ο μέσος όρος επιβίωσης των ασθενών με μεταστατικό καρκίνο μαστού, ωστόσο ένα μεγάλο ποσοστό αυτών λαμβάνουν υποστήριξη από online κοινότητες καθώς αισθάνονται ότι δεν ενσωματώνονται στις ήδη υπάρχουσες κοινότητες των γυναικών με πρωταρχικό καρκίνο μαστού.

Σε μεγάλο ποσοστό οι ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο μαστού βιώνουν: κούραση, αϋπνίες, διάρροιες ή δυσκοιλιότητα, πόνο, γνωστικά ζητήματα, εξάψεις, καθημερινή νωθρότητα, περιφερική νευροπάθεια, αύξηση ή μείωση βάρους, διαταραχές της διάθεσης και άγχος, ναυτία. Χρειάζεται σωστή ιεράρχηση και διαχείριση των θεμάτων που ανακύπτουν. Είναι σημαντικό ο ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο μαστού να έχουν σωστή πληροφόρηση, να έχουν λύσεις σε πρακτικά ζητήματα, να έχουν συναισθηματική υποστήριξη, άμεση αντιμετώπιση των σωματικών συμπτωμάτων, ψυχοκοινωνική ανακούφιση και βοήθεια στην λήψη αποφάσεων.

Ως Σύλλογοι ασθενών, οφείλουμε να θέτουμε τα ζητήματα του μεταστατικού καρκίνου μαστού, να ευαισθητοποιούμε και να ενημερώσουμε την κοινότητα, να θέτουμε το ζήτημα στην πολιτεία, να φροντίσουμε τα μέλη μας με μετάσταση μέσα από προγράμματα ενημέρωσης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, να οργανώσουμε καμπάνιες για τον μεταστατικό καρκίνο μαστού μέσα από τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Οφείλουμε να μιλήσουμε για την παρηγορητική φροντίδα και το τέλος της ζωής των ασθενών. Η διαδρομή που χρειάζεται να διανύσουμε τώρα μοιάζει πολύ με τη διαδρομή που έπρεπε να διανύσουν οι Σύλλογοι των ασθενών, χρόνια πριν, για τον πρωταρχικό καρκίνο μαστού.

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE