Περίπου το 40% των περιστατικών μετάδοσης του κορωνοϊού συμβαίνει πριν την εμφάνιση των συμπτωμάτων της νόσου Covid-19 στους φορείς του ιού, ενώ ένα πρόσθετο 35% συμβαίνει κατά την πρώτη μέρα εκδήλωσης των συμπτωμάτων ή την αμέσως επόμενη, σύμφωνα με μια νέα διεθνή επιστημονική μελέτη.

Συνολικά, περίπου τρία στα τέσσερα περιστατικά μετάδοσης συμβαίνουν σε ένα χρονικό «παράθυρο» που εκτείνεται από δύο έως τρεις μέρες πριν την εκδήλωση των πρώτων συμπτωμάτων μέχρι δύο έως τρεις μέρες αμέσως μετά. Όμως σε ανθρώπους με μακρύτερη περίοδο επώασης του ιού, η προσυμπτωματική μεταδοτική περίοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη και πιο πρόωρη.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ειδικό στη βιοστατιστική και επιδημιολογία δρα Λούκα Φερέτι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, οι οποίοι έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο medRxiv, σύμφωνα με το «Nature», μελέτησαν 191 περιπτώσεις μετάδοσης του κορωνοϊού, δίνοντας έμφαση στο πότε ακριβώς έγινε η αρχική λοίμωξη σε έναν άνθρωπο, πότε εκδηλώθηκαν τα πρώτα συμπτώματα του (αν είχε) και πότε μετέδωσε τον ιό σε κάποιον άλλο.

Η μελέτη τονίζει τη σημασία των μαζικών διαγνωστικών τεστ, της ιχνηλάτησης των επαφών και της προληπτικής τήρησης των φυσικών αποστάσεων, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα εξάπλωσης του κορωνοϊού από προσυμπτωματικούς ανθρώπους. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πως «είναι ζωτικής σημασίας οι άνθρωποι να αυτο-απομονώνονται από τους άλλους αμέσως μόλις προσέξουν ότι έχουν το παραμικρό σύμπτωμα, ακόμα και ήπιο».

Οι ενήλικες έχουν σχεδόν δεκαπλάσια πιθανότητα σε σχέση με τα παιδιά να είναι ασυμπτωματικοί φορείς του κορωνοϊού και εξάπλωσης της νόσου Covid-19, σύμφωνα με επιστήμονες.

Οι ερευνητές από την Ιταλία εκτιμούν ότι τα παιδιά πιθανότατα δεν παίζουν σημαντικό ρόλο στην ασυμπτωματική εξάπλωση της Covid-19. Μόνο το 1,2% των παιδιών χωρίς καθόλου συμπτώματα λοίμωξης Covid-19 βρέθηκαν θετικοί στον ιό SARS-CoV-2 όταν εισήχθησαν σε νοσοκομείο στο Μιλάνο για άλλη αιτία, έναντι ποσοστού ασυμπτωματικών 9,2% μεταξύ των ενηλίκων.

«Τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν την άποψη ότι τα παιδιά είναι συχνότερα ασυμπτωματικά σε σχέση με τους μεγάλους», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής, παιδίατρος δρ Κάρλο Αγκοστόνι του Πανεπιστημίου του Μιλάνου και πρόσθεσε πως τα ευρήματα «επιτρέπουν στις ιταλικές αρχές να ξεκινήσουν το νέο σχολικό έτος με λιγότερο απαισιόδοξη διάθεση», όσον αφορά τους πιθανούς κινδύνους εξάπλωσης της επιδημίας στα σχολεία.

Όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό παιδιατρικό περιοδικό «JAMA Pediatrics», βασίσθηκε στην ανάλυση στοιχείων 83 παιδιών ηλικίας ενός έως 11 ετών και 131 ενηλίκων 57 έως 84 ετών, που έκαναν προληπτικό τεστ για κορωνοϊό κατά την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο Fondazione Ca'Granda του Μιλάνου. Η ιταλική μελέτη αναφέρει ότι έως το 80% των ενηλίκων με Covid-19 μπορεί να είναι ασυμπτωματικοί 

Σε όσα μάθαμε στους 9 μήνες της πανδημίας του κορωνοϊού αναφέρεται σε ανάρτησή του στο facebook ο καθηγητής πολιτικής της υγείας στο LSE, Ηλίας Μόσιαλος. Παράλληλα αναφέρεται στα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν.

Όπως χαρακτηριστικά λέει «πέρασαν περίπου 9 μήνες από τη διαπίστωση της νέας ασθένειας που πλέον όλοι γνωρίζουμε ως νόσο του COVID-19. Το 2020 είναι η χρονιά της πανδημίας και του lockdown, που φρέναρε την οικονομία του πλανήτη και επηρέασε πολυδιάστατα τη ζωή όλων μας, ευπαθών και μη, γονέων και μη, εργαζομένων και μη».

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απαριθμεί 20 σημεία σχετικά με τον φονικό ιό.

Η ανάρτηση του Ηλία Μόσιαλου

Η νόσος του COVID-19 δεν «είναι μια γρίπη» και η θνητότητά της είναι πολλαπλάσια της γρίπης. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι τις 10 Σεπτέμβρη πέθαναν περίπου 196.000 άνθρωποι από COVID-19, ενώ τα Αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (CDC) εκτιμούν πως υπήρχαν 24.000-62.000 θάνατοι που σχετίζονται με τη γρίπη κατά τη διάρκεια του 2019-2020.

Οι επιπτώσεις της νόσου διαφοροποιούνται σημαντικά ανά ηλικιακή ομάδα και ενώ όλοι μπορούν δυνητικά να κολλήσουν, η θνητότητα είναι δυσανάλογα μεγάλη στις μεγαλύτερες ηλικίες, και ειδικότερα στους άνδρες άνω των 60.

Τα υποκείμενα νοσήματα, όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η υπέρταση και τα αναπνευστικά νοσήματα, μπορούν να εντείνουν την επίπτωση της νόσου. Αρα χρειάζεται έλεγχος των υποκειμένων νοσημάτων.

Το ποσοστό των ασθενών που βιώνουν τη νόσο ασυμπτωματικά είναι σημαντικό και αυτό δυσχεραίνει τον έλεγχο της διασποράς. Τo CDC τον Ιούλιο εκτιμούσε ότι τουλάχιστον το 40% των ατόμων που έχουν μολυνθεί με COVID-19 είναι ασυμπτωματικά.

Οι ιατρικές επιπτώσεις είναι συστημικές και δεν αφορούν μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Δυστυχώς μπορεί να είναι και μακροχρόνιες, ακόμη και στους ασυμπτωματικούς ασθενείς.

Ο ιός μεταδίδεται και με σταγονίδια και αερογενώς, άρα χρειάζεται συστηματικός έλεγχος και προστασία για την αερογενή μετάδοση και αερισμός με φρέσκο αέρα στους κλειστούς χώρους.

Δεν είναι εποχική νόσος, αλλά παρατηρούμε μικρότερη ένταση το καλοκαίρι, και γιατί κινούμαστε σε εξωτερικούς χώρους, αλλά και γιατί έχουμε μάθει να προστατευόμαστε εφαρμόζοντας φυσικές αποστάσεις και φορώντας μάσκα.

Ο ιός δεν έχει εξασθενήσει. Εχουμε περισσότερα κρούσματα σε σύγκριση με τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, και λιγότερες εισαγωγές στα νοσοκομεία. Αυτό όμως συμβαίνει γιατί τα κρούσματα αφορούν νεότερα άτομα τώρα. Αν όμως ξεφύγει ο αριθμός των κρουσμάτων θα υπάρξει διασπορά στις ευπαθείς και στις ευάλωτες ηλικιακά ομάδες.

Η μετάδοση είναι ευκολότερη στους κλειστούς χώρους και όπου υπάρχει συνωστισμός και μεγάλες συγκεντρώσεις. Αυτό επιβάλλει τη λήψη μέτρων έτσι ώστε να υπάρχει αποσυμφόρηση στους κλειστούς χώρους και περισσότερα δρομολόγια στα μέσα μεταφοράς. Προσαρμοσμένοι εργασιακοί μετασχηματισμοί πρέπει να δρομολογηθούν, όπως λιγότεροι εργαζόμενοι ανά χώρο και ενθάρρυνση της τηλεργασίας, καθώς και δυνατότητα στoυς ευπαθείς ή τους σχετιζόμενους με ευπαθείς ομάδες, να συνεχίζουν να εργάζονται από το σπίτι. Στα σχολεία εφόσον δεν γίνεται μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, λόγω δημοσιονομικού προβλήματος όπως δήλωσε η κυβέρνηση, τότε πρέπει να τηρούνται αυστηρά τα υπόλοιπα μέτρα: μάσκες, υγιεινή χεριών και φρέσκος αέρας στις αίθουσες, και συνέχιση της τηλεκπαίδευσης για τα παιδιά που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες ή έχουν γονείς και παππούδες/γιαγιάδες που ανήκουν σε αυτές.

Χρειάζεται σαφής και σταθερή εθνική στρατηγική και επικοινωνιακή πολιτική, χωρίς αλλαγή των μηνυμάτων αλλά προσαρμογή αυτών όταν αλλάζουν τα επιστημονικά δεδομένα. Η μάχη κατά της πανδημίας δεν είναι σπριντ, και δεν θα είναι ούτε μαραθώνιος. Η μάχη είναι όμως αγώνας για δρομείς μεγάλων αποστάσεων και χρειάζονται αντοχές.

Η εθνική στρατηγική οφείλει να προσεγγίσει την πανδημία διεπιστημονικά. Η αντιμετώπιση της πανδημίας θα βελτιωθεί σημαντικά με τη συμβολή ειδικών στους επιστημονικούς τομείς της δημόσιας υγείας, συμπεριφοράς, κοινωνιολογίας, ανθρωπολογίας, μεγάλων δεδομένων και επιχειρησιακής έρευνας.

Η αντιμετώπιση των διαφωνούντων με τα μέτρα δεν μπορεί να γίνεται μόνο με διοικητικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Αλλά αυτό προϋποθέτει τη σύμπραξη της πολιτείας με τα πολιτικά κόμματα, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους φορείς των εργαζομένων και των εργοδοτών, και τους κοινωνικούς φορείς. Η προσπάθεια πρέπει να είναι συναινετική και εθνική.

Εχουμε ενθαρρυντικά νέα όσον αφορά τη θεραπευτική αντιμετώπιση, όπως η χρήση κορτικοστεροειδών – όπως η δεξαμεθαζόνη – σε COVID-19 ασθενείς που νοσούν σε κρίσιμη ή σοβαρή κατάσταση. Η ρεμδεσιβίρη επίσης αποτελεί θεραπευτική αγωγή για τους ασθενείς που χρειάζονται συμπληρωματικό οξυγόνο, και είμαστε σε αναμονή για αποτελέσματα από μελέτες με θεραπευτικά αντισώματα και άλλες θεραπείες. Εχουμε επίσης καλύτερη χρήση οδηγιών στις ΜΕΘ με αποτέλεσμα τη μείωση της θνητότητας στις ΜΕΘ για όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Μάθαμε επίσης ότι δύο φάρμακα που διαφημίστηκαν παλιότερα ως «σωτήρια» απέχουν πολύ από το να τιμούν τον τίτλο, γιατί δεν δουλεύουν. Η προσθήκη της αζιθρομυκίνης και της υδροξυχλωροκίνης στη θεραπευτική αγωγή δεν βελτίωσε τα κλινικά αποτελέσματα.

Γνωρίζουμε πως όσον αφορά την ανοσία, για παράδειγμα στην Ισλανδία, η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών που εξετάστηκαν είχε αναπτύξει αντισώματα τουλάχιστον τέσσερις μήνες μετά τη διάγνωση.

Οι χώρες που επιδίωξαν να πετύχουν ανοσία της αγέλης, είτε άμεσα είτε έμμεσα, απέτυχαν. Στη Σουηδία, με χαλαρότερα μέτρα αρχικά αυτό δεν επιτεύχθηκε και λιγότερο από το 10% του πληθυσμού προσβλήθηκε από τον ιό.

Θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε το σουηδικό παράδειγμα; Ναι, υπό τους εξής όρους:

– αν το 50% των εργαζομένων τον Μάρτιο ήταν σε τηλεργασία όπως στη Σουηδία

– αν είχαμε τη μικρή πυκνότητα του πληθυσμού της Σουηδίας

– αν ένα μεγάλο ποσοστό εργαζομένων πήγαινε στη δουλειά με ποδήλατο ή περπατώντας

– αν είχαμε τη δομή της σουηδικής οικογένειας, που οι ηλικιωμένοι δεν μένουν μαζί με τα εγγόνια τους και περίπου το 50% είναι μονογονεϊκές οικογένειες

– αν οι πολίτες είχαν την ίδια εμπιστοσύνη στους θεσμούς όπως οι Σουηδοί και ακολουθούσαν σχεδόν όλοι τις οδηγίες των ειδικών

– αν είχαμε δεχθεί να έχουμε το κόστος σε ανθρώπινες ζωές, που πλησιάζει τις 6.000 στη Σουηδία.

Είδαμε τις αδυναμίες του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα: ένα ανεπαρκές σε υποδομές εκπαιδευτικό σύστημα κι ένα σύστημα υγείας με πολλά λειτουργικά κενά. Εγιναν σημαντικές προσπάθειες ενίσχυσης του συστήματος υγείας αλλά χρειάζονται πλέον δομικές αλλαγές. Πρέπει να γίνουμε ένα κοινωνικό κράτος που βασίζεται σε ουσιαστικές και ποιοτικές υπηρεσίες.

Η διακοπή στις κλινικές δοκιμές για το εμβόλιο της Οξφόρδης δεν είναι ένα βήμα πίσω, είναι σημείο ελέγχου της μελέτης. Είναι θετικό ότι υπάρχει διαφάνεια. Είναι πιθανό να έχουμε εμβόλιο στους επόμενους μήνες αλλά πολλά θα εξαρτηθούν από την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, τη διάρκεια της ανοσίας και το ποσοστό του πληθυσμού που θα εμβολιαστεί.

Είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι για την επόμενη φάση. Γνωρίζουμε ότι τα μέτρα δημόσιας υγείας λειτουργούν. Εχουμε κάποια μέσα θεραπευτικής αντιμετώπισης και καλύτερη υποδομή στο σύστημα υγείας, και θα γίνουν έγκαιρα και οι εμβολιασμοί για τη γρίπη. Πρέπει όμως να σχεδιαστεί προσεκτικά η επιστροφή στους εργασιακούς χώρους. Να υπάρχει συστηματική επιτήρηση στα σχολεία και μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και επάρκεια σε διαγνωστικά τεστ.

Οπως είχα τονίσει από την αρχή της πανδημίας, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και σχέδιο για τα νοσοκομεία, τους οίκους ευγηρίας, τα στρατόπεδα, τις φυλακές και τα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων, για να αποφύγουμε την αυξημένη διασπορά της νόσου στους χώρους αυτούς. Δεν υπάρχουν περιθώρια για αντανακλαστικές κινήσεις και αποσπασματικές δράσεις.

Μεγαλώνει κι άλλο η λίστα των θυμάτων του κορονοϊού στη χώρα μας. Τελευταίο θύμα μία γυναίκα 78 ετών, με υποκείμενα νοσήματα, που νοσηλευόταν στο νοσοκομείο αναφοράς «Σωτηρία». Η 78χρονη νοσηλευόταν από τις 8 Σεπτεμβρίου στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου και κατέληξε το βράδυ της Δευτέρας (14/9).

Άκρως ανησυχητική είναι η πρόβλεψή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον κορονοϊό στην Ευρώπη, καθώς αναμένει μια άνοδο του αριθμού των θανάτων τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, οι οποίοι θα είναι «πιο δύσκολοι» μήνες όσον αφορά την επιδημία.

Αυτό δήλωσε σήμερα στο AFP ο διευθυντής της ευρωπαϊκής πτέρυγας του διεθνούς οργανισμού, σημειώνοντας ότι η γηραιά ήπειρος θα πρέπει να αναζητήσει μια στοχευμένη αντιμετώπιση, και όχι γενικευμένες καραντίνες

«Αυτό θα γίνει πιο σκληρό. Τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο θα δούμε μια πιο αυξημένη θνησιμότητα», σημείωσε ο Χανς Κλούγκε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AFP, την ώρα που ο αριθμός των καταγεγραμμένων κρουσμάτων στην Ευρώπη σημειώνει άνοδο, αλλά ο αριθμός των ημερήσιων θανάτων παραμένει προς το παρόν σχεδόν σταθερός.

Αυτή η άνοδος του αριθμού των θανάτων σε ημερήσιο επίπεδο θα οφείλεται στην αύξηση των κρουσμάτων λόγω της επανόδου της επιδημίας στην Ευρώπη, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

 

«Βρισκόμαστε σε μια στιγμή κατά την οποία οι χώρες δεν θέλουν να ακούν κακές ειδήσεις αυτού του είδους, και το καταλαβαίνω αυτό», σημείωσε ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής πτέρυγας του ΠΟΥ, ο οποίος θέλησε ωστόσο να στείλει επίσης το θετικό μήνυμα πως η πανδημία «θα σταματήσει κάποια στιγμή».

 

Η ευρωπαϊκή πτέρυγα του ΠΟΥ πραγματοποιεί σήμερα και αύριο Τρίτη σύνοδο των περίπου 50 κρατών μελών της με στόχο την ανταλλαγή απόψεων για την αντιμετώπιση της πανδημίας και μια συμφωνία για την πενταετή στρατηγική της.

Ο Κλούγκε προειδοποίησε αυτούς που θεωρούν ότι το τέλος της πανδημίας θα συμπέσει με την δημιουργία ενός εμβολίου κατά της COVID-19, κάτι το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη.

«Όλη την ώρα ακούω: "το εμβόλιο θα σημάνει το τέλος της επιδημίας". Βεβαίως και όχι!», σημείωσε ο Κλούγκε. Και πρόσθεσε: »Δεν γνωρίζουμε ούτε καν αν το εμβόλιο θα είναι αποτελεσματικό για όλες τις μερίδες του πληθυσμού. Ορισμένες ενδείξεις που λαμβάνουμε είναι ότι θα είναι αποτελεσματικό για κάποιους, αλλά όχι για κάποιους άλλους».

«Και αν επομένως οφείλουμε να παραγγείλουμε διαφορετικά εμβόλια, θα πρόκειται για έναν επιμελητειακό εφιάλτη...», προειδοποίησε ο Βέλγος γιατρός, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η Ευρώπη θα δείξει αλληλεγγύη. «Το τέλος της πανδημίας θα έρθει τη στιγμή που ως κοινότητα θα έχουμε μάθει να ζούμε με αυτήν την πανδημία. Και αυτό εξαρτάται από μας. Αυτό είναι ένα πολύ θετικό μήνυμα», σημείωσε.

«Άνθρωποι αμφισβητούν την επιστήμη, αυτό είναι πολύ επικίνδυνο»

Ο Κλούγκε υπεραμύνθηκε παράλληλα του γεγονότος ότι οι Αρχές έψαχναν στα τυφλά τους τελευταίους μήνες, καθώς πρόκειται για μια νέα ασθένεια, και προειδοποίησε κατά μιας οποιασδήποτε υπερβολικά πολιτικοποιημένης διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης σε ένα πλαίσιο κατά το οποίο ενσταλάζεται η αμφιβολία στους κόλπους των πληθυσμών.

Η αντίδραση στην επιδημία θα πρέπει να στηρίζεται «σε επιδημιολογικά δεδομένα και δεδομένα δημόσιας υγείας», επέμεινε.

«Ο ΠΟΥ επικρίθηκε επανειλημμένως, αλλά η επικοινωνιακή προσέγγιση ενός πράγματος που δεν γνωρίζουμε σαφώς είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο», δήλωσε σύμφωνα με το Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων και συμπλήρωσε: «Για ορισμένους κάνεις υπερβολικά λίγα, για άλλους υπερβολικά πολλά».

Η έρευνα προχωράει σταδιακά, οι γνώσεις παραμένουν ατελείς και για πρώτη φορά οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται με βάση ανολοκλήρωτα αποδεικτικά στοιχεία, συνόψισε ο Κλούγκε, για να προσθέσει: «Σε έναν αριθμό χωρών, βλέπουμε ότι η πολιτική επιβάλλεται στους επιστήμονες και επίσης σε έναν αριθμό άλλων χωρών, βλέπουμε ότι οι άνθρωποι αμφισβητούν την επιστήμη, αυτό είναι πολύ επικίνδυνο».

Ο αριθμός των κρουσμάτων στην Ευρώπη σημειώνει σαφή αύξηση εδώ και εβδομάδες, κυρίως στην Ισπανία και τη Γαλλία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού, την Παρασκευή περισσότερα από 51.000 νέα κρούσματα καταγράφηκαν μόνον εκείνη την ημέρα στις 55 χώρες μέλη της ευρωπαϊκής πτέρυγας του ΠΟΥ.

Πρόκειται για πολύ περισσότερα κρούσματα νέου κορονοϊού από αυτά που αναφέρονταν κατά την κορύφωση σε διάφορες χώρες της επιδημίας τον Απρίλιο, μολονότι η δυνατότητα διεξαγωγής διαγνωστικών τεστ ήταν σαφώς μικρότερη τότε, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Προς το παρόν ο αριθμός των θανάτων ημερησίως παραμένει στα επίπεδα που παρατηρούνται από τις αρχές του Ιουνίου, με περίπου 400 με 500 θανάτους ημερησίως να συνδέονται με την COVID-19, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού.

Ωστόσο, η πανδημία δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με τον ίδιο τρόπο με αυτόν που ακολουθήθηκε στα τέλη του περασμένου χειμώνα, σύμφωνα με τον ΠΟΥ. «Τον Φεβρουάριο βάλαμε στο στόχαστρο την κοινωνία στο σύνολό της (...) τώρα βάζουμε στόχο τον ιό», υπογράμμισε με έμφαση ο Κλούγκε.

Τέλος, ο αξιωματούχους του ΠΟΥ επισήμανε: «Σχολεία μπορεί ίσως να κλείσουν προσωρινά και σε τοπικό επίπεδο, αλλά αν έχουμε ένα καλό σύστημα επίβλεψης θα μπορούμε να ελέγχουμε (τον ιό) σε τοπικό επίπεδο και έπειτα από κάποιες εβδομάδες να χαλαρώνουμε τους περιορισμούς».

 

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. LIFE STYLE